Deprem yönetmeliğine göre zemin etüdü zorunlu mu?

Merhaba,

Deprem yönetmeliğine göre zemin etüdünün zorunlu olup olmadığı konusunda size Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) Ekleri – Bina Tasarımı İçin Esaslar – Bölüm 16 kapsamında net bilgi verebilirim. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY / Tip İmar) bu konuda hüküm içerse de, tarafıma sağlanan wiki içeriğinde PAİY’e dair bilgi bulunmadığından doğrudan TBDY Ek Bölüm 16’daki maddeleri kullanacağım. Zaten imar yönetmeliği ile çelişen bir durum olmadığı için buradaki düzenlemeler geçerlidir.

Evet, deprem yönetmeliğine göre zemin etüdü zorunludur. Bunu açıkça ortaya koyan maddeler şunlardır:

• Madde 16.1.1 – Bu madde, deprem etkisi altında tasarımı yapılacak yeni binalar ile deprem performansı değerlendirilecek mevcut binaların temel zeminin ve temellerinin tasarımının bu bölümdeki özel kurallara göre yapılacağını belirtir. Yani herhangi bir binanın deprem güvenliği için mutlaka zemin koşullarının bilinmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

• Madde 16.2.1.1 – Zemin koşullarının belirlenmesi için arazi ve laboratuvar çalışmalarını içeren zemin araştırmalarının yapılması gerektiği açıkça ifade edilir. Bu çalışmalar olmadan zemine dair sağlıklı veri elde edilmesi mümkün değildir.

• Madde 16.2.1.2 – Zemin araştırmalarının EK 16A’da tanımlanan kurallara göre yapılacağı emredilmiştir. Buradaki “yapılacaktır” ifadesi bağlayıcıdır, yani uyulması zorunludur.

• Madde 16.2.2.1 – Arazi ve laboratuvar çalışmaları sonucunda elde edilen tüm verilerin Veri Raporu haline getirilmesi zorunlu kılınmıştır. Raporun içereceği bilgiler detaylandırılmıştır (zemin profili, fiziksel/mekanik özellikler, su seviyesi vb.).

• Madde 16.2.2.2 – Statik, dinamik ve deprem etkilerini göz önüne alan Geoteknik Rapor hazırlanması şarttır. Bu raporda zeminin deprem davranışı, taşıma gücü, oturma, sıvılaşma potansiyeli gibi konular değerlendirilir. Rapor olmadan temel tasarımına geçilmesi mümkün değildir.

Özetle: Zemin etüdü (araştırma, veri raporu ve geoteknik rapor) TBDY kapsamında zorunlu bir aşamadır. Yönetmelik hiçbir istisna tanımamakta, her bina için zemin koşullarının belirlenmesini ve raporlanmasını emretmektedir. Bu raporlar olmadan temel tasarımı yapılamaz, deprem performansı değerlendirilemez ve yapı ruhsatı alınamaz.

Aklınıza takılan başka bir husus olursa yine sorabilirsiniz. Yapı mevzuatı konusunda her zaman yanınızdayım.