Su Basman Kotu Nedir?

Su basman kotu, Tip İmar Yönetmeliği Madde 5 (Tanımlar) kapsamında, bir binanın zemin kat döşeme üst kotunun tabii zemine göre yüksekliğidir. Yani binanın yerden ne kadar yüksekte başladığını belirleyen temel bir imar terimidir. Su basman kotu her zaman tabii zeminden itibaren ölçülür ve bu ölçüm, binanın kotlandırılmasında kritik rol oynar.

Su Basman Kotunun Belirlenmesi

Su basman kotunun belirlenmesinde öncelikli olarak imar planı veya plan notu hükümlerine bakılır. Eğer planda belirtilmişse o değer geçerlidir. Belirtilmemişse, genel uygulamada tabii zeminden en fazla 1.00-1.50 metre yükseklik kabul edilir. Ancak bu genel bir bilgidir ve kesin sınır yönetmelikte net bir rakam olarak verilmemiştir — bu nedenle ilgili idarenin (belediye) onayı esastır.

Su basman kotu, Tip İmar Yönetmeliği Madde 11'deki kotlandırma esaslarına göre belirlenir. Binalara parselin kot aldığı yol cephesinin bina köşeleri hizasındaki en yüksek tretuvar seviyesinden kot verilir. Tretuvar seviyesi ise kırmızı kota göre belirlenen yol seviyesinin 0.18 metre üstü olarak kabul edilir (Madde 11/2). Yani yol kotunun 18 cm üzeri tretuvar seviyesidir.

Arazinin meyilli olması durumunda farklı kurallar devreye girer. Tip İmar Yönetmeliği Madde 12'ye göre:

• Parselin tabii zemini yoldan yüksek ve ön bahçe mesafesi 10 metre veya daha fazla ise,
• Veya parselin tabii zemini yoldan aşağıda ve ön bahçe mesafesi 12 metre veya daha fazla ise,

tabii zeminden kot verilir (yani su basman kotu doğrudan arazi kotuna göre belirlenir).

Bina köşe kotlarının aritmetik ortalamasının yola göre 3.00 metreden yüksek olması durumunda ise, tabii zemin kotu ilgili idarenin imar birimince yapı adasının tamamının etüt edilmesi ile belirlenir (Madde 12/2).

Kademelendirme ve Su Basman İlişkisi

Tip İmar Yönetmeliği Madde 11/5'e göre, parselin kot aldığı yolun eğiminden dolayı zemin kat taban kotunun kot alınan noktaya göre en fazla 3.50 metre yükseldiği noktalarda binalarda kademe yapılması mecburidir. Her kademenin kendi hizasındaki en düşük bordür kotundan itibaren yüksekliği en çok 3.50 metre olabilir. Bu hüküm su basman kotunu doğrudan etkiler, çünkü zemin kat kotu eğimli arazide farklı noktalarda farklı olabiliyor.

Ayrıca %20'den fazla eğime sahip yollarda, bitişik veya blok nizam uygulanacak yerlerde bina cepheleri toplamı 12.00 metreden düşük olan ara parsellerde bina kotları, bina köşe hizalarındaki en yüksek yol kotundan verilir (Madde 11/9).

Su Basmanın Pratik Önemi

Su basman kotu şu nedenlerle önemlidir:

• Bodrum katın tabii zeminden ne kadar çıktığını belirler
• Bina giriş kotunu belirler (engelli erişimini etkiler)
• Zemin kat kullanımını etkiler (ticaret alanlarında düşük su basman tercih edilir)

Sık Yapılan Hatalar

1. Su basmanı çok yüksek tutmak: Engelli erişimini zorlaştırır, rampa boyu artar.
2. Bodrum kat avantajı için su basmanı yükseltmek: Belediye tarafından kontrol edilir ve genellikle kabul edilmez.

Özet

Su basman kotu, Tip İmar Yönetmeliği Madde 5'te tanımlanan, binanın zemin kat döşeme üst kotunun tabii zemine göre yüksekliğidir. Belirlenmesinde öncelik imar planı notlarındad