Sığınak Gerekliliği Kalmayan Yapılarda Sığınak Alanının Kaldırılması Mümkün mü?

Cevap: Hayır, mevcut yapılarda sığınak olarak ayrılmış bölümlerin kaldırılması, Sığınak Yönetmeliği hükümleri uyarınca mümkün değildir. Bu konuda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde (Tip İmar) doğrudan bir hüküm bulunmadığından, öncelik kuralı gereği doğrudan Sığınak Yönetmeliği'ne başvurulmuştur.

Gerekçeli Açıklama

Sığınak Yönetmeliği Madde 14 – Değişiklik Yasağı

Sığınak Yönetmeliği’nin 14. maddesi (Değişik: RG-29/9/2010-27714) açıkça şu hükmü getirmektedir:

"Yapı kullanma izni verilmiş yapıların sığınak olarak ayrılmış bölümlerinde Yönetmeliğe aykırı olarak değişiklik yapılamaz."

Bu madde, yapı kullanma izni alındıktan sonra sığınak alanlarının fonksiyonunun değiştirilmesini, küçültülmesini veya tamamen kaldırılmasını kesin olarak yasaklamaktadır. Sığınak alanı, yapı ruhsatı eki projelerde belirlenmiş ve yapı kullanma izni ile tescil edilmiş bir ortak alan niteliğindedir. Bu alanın kaldırılması, projeye ve ruhsata aykırılık oluşturur.

Madde 14'ün İkinci Fıkrası – Barış Zamanı Kullanımı

Aynı maddenin 7/11/2025 tarihli değişiklikle gelen ikinci fıkrası, sığınakların barışta geçici olarak başka amaçlarla kullanılabileceğini düzenlemektedir. Ancak bu kullanımın şartı açıktır:

"Gerektiği anda sığınak olarak kullanılabilmesi için bu Yönetmelikte belirtilen sığınak özelliklerinin kaybedilmemesi gerekir."

Yani sığınak alanı fiziksel olarak korunmalı, yapısal özellikleri muhafaza edilmeli ve her an sığınak fonksiyonuna döndürülebilir olmalıdır. Bu da alanın kaldırılmasını değil, aksine korunmasını zorunlu kılar.

Madde 7 – İstisnalar Yeni Yapılar İçindir

Sığınak Yönetmeliği Madde 7 (Değişik: RG-7/11/2025-33070), hangi yapılarda sığınak yapma zorunluluğu aranmayacağını saymaktadır (10'dan az bağımsız bölümlü konutlar, 1500 m² altı konut dışı yapılar, 50 yatak altı oteller vb.). Bu istisnalar yeni yapılacak yapılar için geçerlidir. Mevcut bir yapıda daha önce sığınak yapılmış ve yapı kullanma izni alınmışsa, sonradan bu istisna kapsamına girse bile sığınağın kaldırılması mümkün değildir. Madde 14'teki değişiklik yasağı, istisna maddelerine göre önceliklidir.

Uygulamada Ne Olur?

Eğer bir yapıda sığınak gere