Binalarda sığınak zorunlu mudur?

Merhaba, sorunuzu Sığınak Yönetmeliği kapsamında değerlendiriyorum. Öncelikle şunu belirteyim: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde sığınak konusunda doğrudan bir hüküm bulunmuyor; bu nedenle cevap tamamen Sığınak Yönetmeliği’ne dayanmaktadır.

Genel Kural: Sığınak Zorunludur, Ancak İstisnalar Var

Sığınak Yönetmeliği’nin Madde 7’sine göre, serpinti sığınakları bu maddede belirlenen istisnalar dışında her türlü tesis ve binalarda yapılır. Yani temel kural sığınak yapma zorunluluğudur. Ancak aynı maddede sayılan hallerde bu zorunluluk aranmaz.

Sığınak Yapma Zorunluluğunun İstisnaları (Madde 7)

Onaylı yapı ruhsatı eki mimari projesinde aşağıdaki durumlarda sığınak yapma zorunluluğu aranmaz:

• a) 10’dan az bağımsız bölümü olan sadece konut kullanımlı yapılar.
• b) Emsal hesabına konu alanı 1500 m²’den az olan konut dışı kullanımlı yapılar ile 1000 m²’den az olan resmi binalar.
• c) Konut kullanımlı bağımsız bölüm sayısı 10’dan az olup, binanın tamamının emsal alanı 1500 m²’den az olan konutla birlikte konut dışı kullanımlı yapılar.
• ç) Toplam yatak sayısı 50 ve daha az olan yurt, koğuş, otel ve diğer konaklama tesisleri; yatak sayısı 25 ve daha az olan engelli, yaşlı, çocuk bakımevi ve yataklı sağlık tesisleri.
• d) Besihane, tavuk çiftliği, sera gibi tarım ve hayvancılık yapıları; emsal alanı 2000 m²’den az olan imalat ve sanayi tesisleri.
• e) Ceza infaz kurumları, tutukevleri gibi yoğun güvenlik gerektiren yapılar.
• f) Tamamı 8 inci maddede belirlenen ölçü ve standartlarda yapılmış olan yapılar (bu madde wiki’de verilmemiş olsa da istisna olarak geçer).
• g) Yerüstü otoparklar, açık/kapalı pazar yerleri, depo, antrepo, akaryakıt/LPG istasyonları; 5000 kişiden az seyirci kapasiteli stadyum ve benzeri spor tesisleri.

Önemli: 5000 kişi ve üzeri seyirci kapasiteli yeni stadyum ve kapalı spor tesislerinde sığınak aranır. Mevcut stadyumlarda bodrum katları varsa rezerv alanlar sığınak olarak düzenlenir.

Sığınak Türleri (Madde 5)

Sığınak Yönetmeliği’nin Madde 5’ine göre sığınaklar ikiye ayrılır:

• Özel sığınaklar: Bina ve tesislerin kullanıcıları için, öncelikle en alt bodrum katında veya toprağa oturan kısımlarında yapılır.
• Genel sığınaklar: Halkın toplu kullanımına yönelik, devlet eliyle yapılan veya mevcut yapılarda hazırlanan sığınaklardır.

Ruhsat ve İzin Şartı (Madde 14)

Madde 14’e göre, sığınak yeri ayrılması zorunlu olan binalara, projede sığınak gösterilmedikçe yapı ruhsatı düzenlenemez. Ayrıca yapı kullanma izni alınabilmesi için sığınağın Yönetmeliğe ve projeye uygun olarak tesis edilmiş olması, denetim raporlarında bu hususun belirtilmesi gerekir. Yani sığınak zorunlu olduğu halde yapılmazsa yapı kullanma izni verilmez.

Kayıt ve Bildirim Zorunluluğu (Madde 12)

Madde 12 uyarınca, yapı kullanma izni