Proje Müellifi — Yapı Denetimi (Yönetmelik Madde 7) Açıklaması

Merhaba, sorunuzu Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği Madde 7 kapsamında detaylıca yanıtlıyorum. Öncelikle Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde (PAİY) bu konuya doğrudan bir hüküm bulunmadığından, doğrudan Yapı Denetimi mevzuatını kullanıyorum.

---

Madde 7'nin Kapsamı ve Temel Görevler

Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği Madde 7, proje müellifinin (mimar veya mühendis) yapı denetim sürecindeki görev, yetki ve sorumluluklarını düzenler. Bu maddeye göre proje müellifi:

• Yapı ruhsatına esas uygulama projelerini mevzuata, standartlara ve teknik şartnamelere uygun şekilde hazırlamak veya hazırlatmakla yükümlüdür.
• Zemin etüdü raporları dahil her türlü etüt, araştırma ve sondaj çalışmalarını eksiksiz hazırlamak zorundadır.
• İlgili meslek odasına üyelik taahhütnamesini sunmalı ve mesleki kısıtlılığı olmadığına dair taahhütnameyi yapı denetim kuruluşuna vermelidir.
• Hazırladığı tüm projeleri inceleme ve uygunluk görüşü alınmak üzere yapı denetim kuruluşuna teslim etmelidir.

---

Sorumluluk Süreleri ve Hukuki Boyut

Madde 7, aynı zamanda Yapı Denetim Kanunu Madde 3'e atıf yaparak sorumluluk esaslarını belirler:

• Taşıyıcı sistem hasarları için proje müellifinin sorumluluk süresi 15 yıl olarak belirlenmiştir.
• Diğer tüm yapı hasarları (örneğin tesisat, çatı, cephe kaplamaları vb.) için sorumluluk süresi 2 yıl olarak düzenlenmiştir.
• Sorumluluk kusur oranında belirlenir; yani hasarın oluşumunda proje müellifinin katkısı ne kadarsa, tazminat yükümlülüğü de o oranda olur.

Bu süreler yapının kullanım izninin alındığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Proje müellifi, bu süreler içerisinde meydana gelen hasarlardan, kusuru ispatlanması halinde sorumlu tutulur.

---

Proje Müellifinin Yapı Denetim Kuruluşu ile İlişkisi

Madde 7 kapsamında proje müellifi, bağımsız bir denetim sürecine tabidir:

1. Projeleri hazırlar ve yapı denetim kuruluşuna sunar.
2. Yapı denetim kuruluşu, projeleri mevzuata uygunluk açısından inceler.
3. Uygun bulunmayan projeler düzeltilmek üzere iade edilir.
4. Proje müellifi düzeltmeleri yaparak tekrar denetime sunar.

Bu süreç, yapı ruhsatı aşamasından önce tamamlanmalıdır. Aksi halde ruhsat düzenlenemez.

---

Taahhütnamelerin Önemi

Madde 7'de iki kritik taahhütname zorunluluğu vardır:

• Meslek odası üyelik taahhütnamesi: Proje müellifinin bağlı bulunduğu TMMOB'ye bağlı odalara (Mimarlar Odası, İnşaat Mühendisleri Odası vb.) kayıtlı olduğunu ve üyelik yükümlülüklerini yerine getirdiğini beyan eder.
• Mesleki kısıtlılık olmadığına dair taahhütname: Proje müellifinin herhangi bir mahkeme veya meslek odası kararıyla meslekten men cezası, geçici veya sürekli kısıtlama gibi bir yaptırıma tabi olmadığını belirtir.

Bu taahhütnamelerin gerçeğe aykırı olması halinde, proje müellifi hakkında idari ve cezai işlem başlatılır.

---

Özet ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği Madde 7, bir proje müellifinin yapı denetim sürecinde üstlendiği kritik rolü net bir şekilde tanımlar. Öne çıkan noktalar:

• Projeler mevzuata ve standarda uygun hazırlanmalıdır.
• Zemin etüdü gibi temel veriler eksiksiz sunulmalıdır.
• Denetim kuruluşuna teslim zorunludur.
• 15 yıl (taşıyıcı sistem) ve 2 yıl (diğer) sorumluluk süreleri vardır.
• Kusur oranında sorumluluk esastır.

Bu maddeye aykırı davranışlar, proje müellifinin idari para cezası almasına, geçici veya sürekli meslekten men edilmesine ve hatta tazminat davalarına muhatap