Onaylanmış Kuruluşlar — Yapı Malzemeleri (Yönetmelik Madde 37-51) nedir?

Merhaba,

Sorduğunuz "Onaylanmış Kuruluşlar" kavramı, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği'nin (Madde 37-51) kapsamında düzenlenmiştir. Bu kuruluşlar, yapı malzemelerinin performansının değişmezliğinin değerlendirilmesi ve doğrulanması (PVDD) süreçlerini yürüten, Bakanlık tarafından özel olarak yetkilendirilmiş tüzel kişiliklerdir. Şimdi bu kuruluşların türlerine, görevlerine ve yönetmelikteki temel hükümlere birlikte bakalım.

Kuruluş Türleri ve Görevleri (Madde 37, Ek-5)

Yönetmelik, dört ana kuruluş türü tanımlamıştır:

1. Ürün Belgelendirme Kuruluşu: Performans değişmezlik belgesini düzenleme yetkisine sahiptir.
2. Fabrika Üretim Kontrolü Belgelendirme Kuruluşu: Fabrika üretim kontrolüne ilişkin uygunluk belgesini düzenler.
3. Laboratuvar: Performans ölçümü, muayene, test ve hesaplama faaliyetlerini yürütür.
4. Değerlendirmeyi Geçerli Kılma Kuruluşu: Performans değerlendirmesinin geçerli kılınması işlemini gerçekleştirir.

Görevlendirme Süreci (Madde 37-39, 45-47)

• Yetkili Makam: Görevlendirme, gözetim ve denetim Bakanlık tarafından yapılır (Madde 37). Bakanlık, uygun bulduğu kuruluşları Avrupa Komisyonu'na ve diğer AB üyesi ülkelere bildirir (Madde 46).
• Başvuru: Kuruluşlar, Bakanlığa başvurarak ve Madde 41'deki vasıflarını kanıtlayarak bu statüyü alırlar (Madde 45).
• Kimlik Numarası: Bildirimi yapılan her kuruluşa bir kimlik numarası verilir.
• İptal veya Sınırlandırma: Kuruluşun yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilirse, Bakanlık bildirimi sınırlandırabilir, askıya alabilir veya iptal edebilir (Madde 47). Bu, sistemin güvenilirliğini korumak için kritik bir mekanizmadır.

Kuruluşlarda Aranan Asgari Gerekler (Madde 41)

Bir kuruluşun onaylanmış kuruluş olabilmesi için şu şartları taşıması zorunludur:

• Tüzel Kişilik: Resmi olarak tanınan bir tüzel kişiliğe sahip olmalıdır.
• Bağımsızlık ve Tarafsızlık: Değerlendirdiği ürünle (tasarım, imalat, tedarik, montaj vb.) hiçbir ticari veya rekabetçi ilişkisi bulunmamalıdır. Her türlü baskıdan uzak, tarafsız hareket etmelidir.
• Gizlilik: Faaliyetleri sırasında elde ettiği tüm bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür.
• Yeterlilik: Yeterli sayıda teknik personel, uygun ekipman, mali kaynak ve kalite yönetim sistemine sahip olmalıdır.
• Sorumluluk Sigortası: Faaliyetlerinden doğabilecek sorumlulukları karşılayacak sigortası bulunmalıdır.

İyi haber: Eğer bir kuruluş, AB Resmi Gazetesinde yayımlanan ilgili uyumlaştırılmış standartlardaki kriterlere uygunluğunu kanıtlarsa, Madde 41'deki gerekleri karşıladığı kabul edilir (Madde 42). Bu, uygunluk karinesi olarak adlandırılır ve süreci hızlandırır.

Esneklik ve Denetim

• Yüklenici ve Şube Kullanımı (Madde 43): Onaylanmış kuruluş, belirli görevleri yüklenicilere yaptırabilir veya şube/temsilcilik açabilir. Ancak bu alt birimlerin de Madde 41'deki tüm gerekleri karşılamasını garanti etmek zorundadır. Bakanlığa bu durumu bildirmelidir.
• Dış Laboratuvar Kullanımı (Madde 44): Sistem 1+, 1 ve 3 ile ilgili testlerde, imalatçının kendi laboratuvar ekipmanı, imalatçının muvafakatiyle başka bir laboratuvar veya lojistik/ekonomik gerekçelerle farklı bir tesis kullanılabilir. Bu durumda ayrıca yetkilendirme şartı aranmaz.
• Sürekli Denetim (Madde 48): Bakanlık, görevlendirilen tüm kuruluşların şartları sağlamaya devam edip etmediğini düzenli olarak izler ve denetler. Bu, piyasa güvenliğinin sürekliliği için hayati öneme sahiptir.

Yükümlülükler ve Koordinasyon (Madde 49-51)

• Onaylanmış kuruluşlar, PVDD sistemine uygun faaliyet göstermek ve Bakanlığa aldıkları ret, askıya alma, iptal kararları ile AB'den gelen talepler gibi önemli bilgileri iletmekle yükümlüdür.
• Ayrıca, Komisyon tarafından oluşturulan onaylanmış kuruluşlar grubuna katılmak ve bu koordinasyonun tüm masraflarını kendileri karşılamak zorundadırlar (Madde 51).

Özetle: Onaylanmış kuruluşlar, yapı malzemelerinin güvenliğini ve performansını belgeleyen, sıkı kurallarla çalışan ve Bakanlık tarafından sürekli denetlenen güvenilir aktörlerdir. İlgili yönetmelik maddeleri, bu kuruluşların hem bağımsızlığını hem de teknik yeterliliğini garanti altına almayı amaçlar.

Umarım açıklayıcı olmuştur. Başka sorularınız olursa yine beklerim.