Mevcut bir binada yapılan tadilatlarda engelli erişimine uygunluk şartı aranır mı?

Merhaba, sorunuzu Tip İmar Yönetmeliği ve öncelik kuralı çerçevesinde değerlendiriyorum.

Öncelikle: Mevcut binalarda yapılan tadilatlarda engelli erişimine uygunluk şartının aranıp aranmadığı konusunda Tip İmar Yönetmeliği'nde doğrudan ve açık bir hüküm bulunmamaktadır. Wiki context'te yer alan maddeler arasında yalnızca Madde 34/3 mevcut binalardaki tadilatlara ilişkin özel bir düzenleme içermektedir. Bu madde şöyledir:

"Mevcut binalarda yapılacak tadilatlarda, bu madde hükümlerinin ya da TSE standartlarının uygulanmasında idaresi yetkilidir." (Tip İmar Yönetmeliği, Madde 34/3)

Bu hüküm, asansör ile sınırlı olup, engelli erişiminin diğer unsurları (giriş, rampa, tuvalet, koridor genişliği vb.) için genel bir tadilat muafiyeti veya zorunluluğu getirmemektedir. Yani mevcut binada yapılacak bir tadilatta asansör boyutları veya asansör yeri için idare yetkili kılınmıştır; ancak engelli erişiminin bütünüyle ilgili benzer bir esneklik tanınmamıştır.

Madde 30 ise genel olarak "binalarda" ifadesini kullanmakta ve engellilerin erişimine yönelik TS 9111 Standardına uyulmasını zorunlu kılmaktadır (Madde 30/9). Aynı madde, rampa eğimleri, küpeşte ölçüleri, giriş rampası veya engelli asansörü yeri gibi teknik şartları da saymaktadır (Madde 30/10-13). Ancak bu hükümlerin yeni yapılan binalar için mi yoksa mevcut binalardaki tadilatlar için de geçerli olduğu konusunda açıklık yoktur. Yönetmelik metninde "yeni bina" veya "mevcut bina" ayrımı yapılmadığından, madde lafzı itibarıyla tüm binaları kapsadığı yorumu yapılabilir. Ancak pratik uygulamada tadilat ruhsatı aşamasında idareler bu şartları kısmen veya tamamen arayabilir; bu takdir yetkisi Madde 34/3 kapsamında değerlendirilebilir.

Madde 48 umumi binalarda engelli tuvaleti ayrılmasını zorunlu kılmakta (Madde 48/1, 48/5), ancak mevcut binalar için özel bir tadilat hükmü içermemektedir.

Sonuç olarak:

*Verilen wiki context'te mevcut binalardaki tadilatl