Mekanik Otopark ve Taşıt Asansörü nedir?

Elbette, verdiğiniz yönetmelik bilgileri çerçevesinde sorunuzu yanıtlıyorum. Öncelikle Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kapsamında mekanik otopark ve taşıt asansörüne dair doğrudan bir hüküm bulunmadığından, Otopark Yönetmeliği esas alınmıştır.

---

Mekanik Otopark Nedir?

Mekanik otopark, taşıtların düşey (yukarı-aşağı) veya yatay (sağa-sola) hareketini sağlayan mekanik sistemlerle çalışan, özellikle dar ve sınırlı alanlarda otopark kapasitesini artırmak için kullanılan bir sistemdir. Bu sistemler, bir aracı park etmek için sürücünün manevra yapmasını gerektirmez; araç, sistem tarafından otomatik olarak uygun boş bir alana yerleştirilir.

Otopark Yönetmeliği Madde 3/g’ye göre mekanik otopark sistemleri, ulusal veya uluslararası standartlara uygun olmak zorundadır. Ayrıca Madde 5/ı gereği bu sistemlerin bulunduğu yapılarda kesintisiz güç kaynağı (jeneratör) bulundurulması zorunludur. Bu sayede elektrik kesintisi durumunda dahi araçların sıkışmaması ve sistemin güvenli bir şekilde çalıştırılabilmesi sağlanır.

Mekanik otoparklarda birim park alanı, standart ölçülerden (örneğin 2,50 m x 5,00 m gibi) farklı olabilir. Ancak bu farklılık, idare tarafından onaylanmış projede açıkça gösterilmeli ve gerekçelendirilmelidir. Ayrıca yangın güvenliği tedbirleri (yangın söndürme sistemleri, duman tahliyesi vb.) mutlaka alınmalıdır.

---

Taşıt Asansörü Nedir?

Taşıt asansörü, araçları bir kattan diğer kata (genellikle bodrum kat, zemin kat, üst katlar arasında) taşımak için kullanılan özel bir asansör sistemidir. Bu sistem, özellikle çok katlı otoparklarda veya aracın rampa kullanılmadan farklı kotlara ulaştırılması gereken durumlarda tercih edilir.

Otopark Yönetmeliği Madde 3/g kapsamında taşıt asansörleri de mekanik otopark sistemleri gibi ulusal/uluslararası standartlara uygun olmalıdır. Madde 5/ı hükmü gereği yedek jeneratör bulundurulması zorunludur. Bu jeneratör, asansörün elektrik kesintisi durumunda dahi çalışmasını sağlayarak araçların mahsur kalmasını engeller.

Taşıt asansörünün çalışır durumda olduğu, yapı kullanma izni aşamasında idare tarafından denetlenir. Yani yapı tamamlandıktan sonra asansörün test edilip güvenli ve işlevsel olduğu onaylanmadan yapı kullanma izni verilmez. Ayrıca yangın güvenliği açısından da gerekli tedbirler (acil durum butonu, yangına dayanıklı kabin vb.) alınmalıdır.

---

Ortak Hükümler ve Yükümlülükler

Her iki sistem için de Otopark Yönetmeliği şu ortak kuralları getirmektedir:

• İdare Onayı: Sistem projesi, ilgili idare (belediye veya il özel idaresi) tarafından onaylanmalıdır.
• Kesintisiz Güç Kaynağı: Jeneratör veya UPS gibi bir yedek güç kaynağı zorunludur.
• Yangın Tedbirleri: Yangın algılama, söndürme ve acil durum tahliye sistemleri kurulmalıdır.
• Standartlara Uygunluk: Ulusal (TSE) veya uluslararası (EN, ISO) standartlara uygunluk belgelenmelidir.
• Projede Gösterim: Birim park alanı ölçüleri standarttan farklıysa, onaylı projede bu durum açıkça belirtilmelidir.

---

Kaynak: Otopark Yönetmeliği, Madde 3/g ve Madde 5/ı.

Önemli Not: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde bu konuda özel bir hüküm bulunmadığından, yukarıdaki açıklamalar yalnızca Otopark Yönetmeliği’ne dayanmaktadır. Herhangi bir çelişki durumunda PAİY üstünlüğü söz konusu olacaktır; ancak burada bir çelişki bulunmamaktadır.

Umarım açıklayıcı olmuştur. Başka sorularınız varsa yine yönetmelikler çerçevesinde yardımcı olmaktan mutluluk duyarım.