LPG Dökme Depolama (Yangın Yönetmeliği Madde 107) nedir?

Elbette, LPG dökme depolama konusunu Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında, sadece verdiğiniz bilgiler ışığında açıklıyorum. Bu açıklamada Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuya özel bir hüküm bulunmadığı kabul edilmiş, doğrudan Yangın Yönetmeliği'nin ilgili maddesi kullanılmıştır.

---

LPG Dökme Depolama (Yangın Yönetmeliği Madde 107)

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in Madde 107'si, LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) dökme depolama tesislerinin yangın güvenliği açısından uyması gereken temel kuralları belirler. Bu madde, hem yerüstü hem de yeraltı tankları için ayrı ayrı düzenlemeler getirir ve depolama alanının çevre yapılarla olan ilişkisini emniyet mesafeleri üzerinden tanımlar.

1. Genel Emniyet Mesafeleri

Madde 107'nin temel prensibi, Ek-10'da belirtilen tabloya göre emniyet mesafelerinin belirlenmesidir. Bu mesafeler şu unsurlar arasında hesaplanır:

• Yeraltı veya yerüstü LPG tankları ile binalar arası,
• Tanklar ile komşu arsa sınırı arası,
• Tanklar ile trafik yolu ve demiryolu arası,
• Birden fazla tank varsa, tankların birbirlerine olan mesafesi.

Mesafeler, tank tipine (yerüstü/yeraltı) ve kapasitesine göre Ek-10'da detaylandırılmıştır. Örneğin, büyük kapasiteli bir yerüstü tankının bir konut binasına olan minimum mesafesi, küçük kapasiteli bir yeraltı tankına göre çok daha fazladır.

2. Yerüstü Tanklar İçin Özel Kurallar (Madde 107/2)

Yerüstü LPG tanklarının kurulumunda aşağıdaki şartlar aranır:

• Zemin ve Destek: Tanklar, taş veya beton gibi yanmaz zemin üzerine, yine yanmaz ayaklar kullanılarak yerleştirilmelidir.
• Havuzlama Duvarı: LPG tankları, fuel-oil, benzin veya motorin tankları ile aynı havuzlama duvarı içinde bulunamaz. Eğer aynı sahada yer alıyorlarsa aralarında en az 3 metre mesafe bırakılmalıdır. Bu, farklı parlayıcı sınıflarındaki sıvıların birbirini etkilemesini önler.
• Yatay Tanklar: Yatay olarak konumlandırılan tanklar, sıcaklık değişimlerinden kaynaklanan genleşme ve daralma hareketlerine izin verecek esnek destek sistemleri üzerine oturtulmalıdır.
• Korozyon Koruması: Tankın temel ile temas eden noktaları, toprak nemi ve kimyasal reaksiyonlara karşı korozyona karşı korunmalıdır. Bu genellikle özel boyalar veya kaplamalarla sağlanır.

3. Yeraltı Tanklar İçin Özel Kurallar (Madde 107/3)

Yeraltı LPG tankları için getirilen düzenlemeler şunlardır:

• Gömme Derinliği: Tankın üst yüzeyi, en yakın toprak seviyesinden en az 300 mm (30 cm) aşağıda olmalıdır. Bu, tankın üzerindeki toprak örtüsünün hem fiziksel darbelere karşı koruma sağlaması hem de sıcaklık değişimlerini dengelemesi içindir.
• Fiziksel Koruma: Tank, üzerinden geçebilecek motorlu araç trafiğine ve diğer fiziki darbelere karşı (örneğin kazı çalışmaları) korunmalıdır. Bu koruma, beton bir plaka veya belirgin uyarı bantları ile sağlanabilir.
• Korozyon ve Yeraltı Suyu: Tankın bulunduğu toprağın özelliklerine (asitlik, nem, tuzluluk) göre uygun bir korozyon koruma sistemi (katodik koruma veya kaplama) uygulanmalıdır. Ayrıca, yeraltı su seviyesi dikkate alınarak tankın yüzmeye karşı emniyete alınması (ankrajlanması) gerekebilir.

4. İlgili Kavramlar

Madde 107, doğrudan olmasa da aşağıdaki kavramlarla bağlantılıdır:

• LPG Tüp Depolama Kuralları: Dökme depolamadan farklı olarak, tüp depolamada farklı mesafe ve yangın önlemleri uygulanır.
• LPG İkmal İstasyonu: Araçlara LPG dolumu yapılan istasyonlar, bu madde kapsamındaki dökme depolama tanklarını içerir, ancak dolum ekipmanları için ek kurallar vardır.
• Tehlikeli Maddeler ve Yangın Güvenliği: LPG, yüksek basınç ve parlayıcılık özelliği nedeniyle özel bir tehlike sınıfındadır. Bu nedenle depolama alanında gaz kaçağı dedektörleri, havalandırma ve acil durum vanaları gibi ek güvenlik önlemleri de alınmalıdır.

Özetle: Madde 107, bir LPG dökme depolama tankının nereye, nasıl ve hangi güvenlik önlemleriyle yerleştirileceğini tanımlar. Bu kurallara uyulmaması, ciddi patlama ve yangın risklerine yol açabilir. Tasarım yaparken mutlaka Ek-10'daki mesafe tablosu kontrol edilmeli, yerüstü tanklar için yangın sınıflarına göre ayrıştırma, yeraltı tanklar için ise toprak ve su koşullarına uygun koruma sağlanmalıdır.

Not: Bu açıklamada, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde LPG dökme depolamaya özel bir hüküm bulunmadığı varsayılmıştır. Eğer imar planında veya ilgili belediye yönetmeliğinde farklı bir düzenleme varsa, Yangın Yönetmeliği ile çelişmemesi kaydıyla öncelikle imar hükümleri uygulanır.