Kolon-Kiriş Birleşim (Düğüm) Noktası (B7.5)

Tanım

Kolon ve kirişlerin kesiştiği düğüm noktasıdır. Deprem sırasında bu bölgede büyük kesme kuvvetleri oluşur ve donatı kenetlenme gereksinimleri kritik hale gelir. Birleşim bölgesinin yeterli dayanıma sahip olması, yapının deprem güvenliği için hayati önem taşır.

Kaynak: TBDY 2018 Bölüm 7.5

---

Temel Tasarım İlkeleri

1. Güçlü Kolon – Zayıf Kiriş İlkesi

• Kolon moment toplamı ≥ 1.2 × kiriş moment toplamı olmalıdır.
• Amaç: Plastik mafsalların kirişlerde oluşmasını sağlamak, kolonların hasarını önlemek.

2. Kesme Kuvveti Kontrolü

• Birleşim bölgesinde Vj ≤ φ × Vn koşulu sağlanmalıdır.
• Kirişlerdeki plastik momentler birleşime aktarılır.
• Birleşim bölgesinde çapraz basınç çubuğu oluşur.
• Kesme dayanımı kontrolü zorunludur.
• Yetersiz kalması durumunda → kesit büyütme veya donatı artırma yapılır.

---

Etriye Koşulları

Kriter	Şart
Süreklilik	Birleşim bölgesinde sürekli etriye zorunlu
Aralık	≤ 150 mm (Süneklik Düzeyi Yüksek - SDY)
Tip	135° kıvrımlı özel deprem etriyesi
İstisna	İki taraftan kiriş varsa → etriye azaltılabilir (sargılama etkisi)

---

Donatı Kenetlenmesi

• Kiriş alt donatısı: Birleşimden geçmeli ve karşı tarafta kenetlenmeli.
• Kiriş üst donatısı: Birleşimden geçmeli veya kanca ile kenetlenmeli.
• Kolon boyutları, kenetlenme boyu için yeterli olmalıdır.

---

Sık Yapılan Hatalar

1. Etriye atlanması: Birleşim bölgesinde etriye konulmaması → ani kesme kırılması riski.
2. Kolon yetersiz genişlik: Kiriş donatısı kenetlenme boyunu sağlayamaz.
3. Donatı yoğunluğu: Aşırı donatı → beton dökümü zorlaşır → boşluklar kalır.

---

Not: Bu açıklama betonarme yapılar için TBDY 2018 kapsamında geçerlidir. Çelik yapılardaki kiriş-kolon birleşim detayları için Ek 9B'de yer alan farklı kurallar uygulanır (alın levhalı, başlık levhalı, zayıflatılmış kiriş enkesitli birleşimler vb.).