Rüzgar Hızı ve Basınç Tablosu (TS 498 Çizelge 5-6) nedir?

Merhaba, Türkiye yapı mevzuatı uzmanı olarak sorunuza cevap veriyorum. Öncelikle belirtmeliyim ki, **Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY)** rüzgar yükü hesabına ilişkin doğrudan bir hüküm içermemektedir. Bu nedenle aşağıdaki açıklama tamamen **TS 498 – Yükler** standardına dayanmaktadır. --- ## Rüzgar Hızı ve Basınç Tablosu (TS 498 Çizelge 5-6) Bu tablo, yapılara etkiyen rüzgar yüklerinin hesaplanmasında kullanılan temel referans değerlerini içerir. **TS 498** standardının 11.3 bölümünde yer alır ve iki ana çizelgeden oluşur: - **Çizelge 5:** Zeminden farklı yüksekliklere göre rüzgar hızı ve buna bağlı dinamik basınç (emme) değerlerini verir. - **Çizelge 6:** Yapı cinsine bağlı aerodinamik katsayılarla (rüzgar basınç katsayısı) rüzgar yükü dağılımını belirler. --- ### 1. Çizelge 5 – Yüksekliğe Bağlı Rüzgar Hızı ve Emme Tabloda dört ana yükseklik aralığı tanımlanmıştır: | Zeminden Yükseklik (m) | Rüzgar Hızı v (m/s) | Emme q (kN/m²) | |------------------------|---------------------|----------------| | 0 – 8 | 28 | **0,50** | | 9 – 20 | 36 | **0,80** | | 21 – 100 | 42 | **1,10** | | > 100 | 46 | **1,30** | **Emme formülü:** q = v² / 1600 (kN/m²) — hava birim hacim ağırlığı ρ = 1,25 kg/m³ alınarak. Örneğin 28 m/s için: 28² = 784 → 784 / 1600 ≈ **0,49 kN/m²** (tabloda yuvarlanarak 0,50 kN/m² verilmiştir). **Özel durumlar:** - Mahalli topografik şartlar rüzgar hızını sapıtabilir. - Yüksek ve sarp yamaçtaki yapılarda minimum emme değeri **1,1 kN/m²** olarak alınmalıdır. --- ### 2. Çizelge 6 – Rüzgar Yükü Dağılımı Rüzgar yükü (W) şu formülle hesaplanır: **W = C × q** - **C:** Yapı cinsine ve geometrisine bağlı aerodinamik katsayı (basınç + emme). - **q:** Çizelge 5’ten alınan dinamik basınç değeri. **Kapalı yapılar için örnek katsayılar:** - **Rüzgar tarafı (basınç):** C = +0,8 → W = +0,8·q - **Rüzgar arkası (emme):** C = -0,4 veya -0,5 → W = -0,4·q veya -0,5·q **Eğik çatılarda:** çat