Kaçak yapı cezası ne kadar?

Merhaba,

Kaçak yapı cezaları, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) 'nin Madde 42'sinde detaylı şekilde düzenlenmiştir. Ceza miktarı; yapının sınıfına, aykırılığın niteliğine, bulunduğu alanın özelliğine ve birçok artırım faktörüne göre değişir. Aşağıda tüm hesaplama adımlarını ve önemli artırım oranlarını bulabilirsiniz.

---

1️⃣ Temel Ceza Hesaplaması (Madde 42/2-a)

Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapının her bir metrekaresi için, yapı sınıfı ve grubuna göre aşağıdaki birim cezalar uygulanır:

Yapı Sınıfı	A Grubu (TL/m²)	B Grubu (TL/m²)	C Grubu (TL/m²)	D Grubu (TL/m²)
I. Sınıf	3	5	–	–
II. Sınıf	8	11	–	–
III. Sınıf	18	20	–	–
IV. Sınıf	23	25	31	–
V. Sınıf	38	46	52	63

Not: Bu miktarlar her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre yeniden değerleme oranında artırılır. Bu nedenle yıl içinde güncel tutarları ilgili belediyeden veya Bakanlık duyurularından kontrol etmeniz gerekir.

---

2️⃣ Alan Üzerinden Hesaplanamayan Aykırılıklar (Madde 42/2-b)

Eğer aykırılık (cephe değişikliği, malzeme aykırılığı gibi) inşaat alanı üzerinden hesaplanamıyorsa, ilgili idare tarafından belirlenen birim fiyat listesindeki bedelin %20'si kadar idari para cezası verilir.

---

3️⃣ Artırım Faktörleri (Madde 42/2-c)

Temel veya yüzde usulü ile hesaplanan cezaya, aşağıdaki durumların her biri için ayrı ayrı artırım uygulanır:

Durum	Artırım Oranı
Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmamışsa	%30
Kamuya veya başkasına ait parselde yapılmışsa	%40
Kamu Tesisi / Umumi Hizmet Alanı'nda yapılmışsa	%60
Can ve mal emniyetini tehdit ediyorsa	%100
Uygulama imar planı bulunan alanda yapılmışsa	%20
Yapılaşmaya yasak alanda yapılmışsa	%80
Özel imar rejimine tabi alanda yapılmışsa	%50
Ruhsatsız ise (en kritik artırım)	%180
Ruhsat hükümsüz hale gelmiş ancak inşaat sürüyorsa	%50
Yapı kullanma izni alınmış ancak yeni inşai faaliyet varsa	%100
İnşaatı tamamlanmış ve kullanılmıyorsa	%10
İnşaatı tamamlanmış ve kullanılıyorsa	%20
Çevre ve görüntü kirliliğine sebep oluyorsa	%20

Örnek: Ruhsatsız (→ %180) ve can güvenliğini tehdit eden (→ %100) bir yapıda, temel ceza üzerine toplam %280 artırım eklenir.

---

4️⃣ Ek Arsa Değeri Cezası (Madde 42/2-ç)

Aykırılığa konu alan ile bulunduğu arsanın emlak vergisine esas asgari metrekare değerinin çarpımı kadar ek ceza, yapı sahibine ve müteahhide ayrıca uygulanır. Ancak bu ek ceza, cezanın tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılık giderilir ve yapı mevzuata uygun hale getirilirse tahsil edilmez.

---

5️⃣ Diğer İhlaller İçin Sabit Cezalar (Madde 42/4)

Yönetmeliğin 18, 28, 32-37, 40, 41. maddelerindeki yükümlülüklere aykırı davrananlara:

• 2.000 TL (normal aykırılık)
• 4.000 TL (çevre ve sağlık şartlarına aykırılık)
• 6.000 TL (can ve mal emniyetini tehdit eden aykırılık)

---

6️⃣ Mevcut Yapılarda Takviye Yapılmaması (Madde 42/5)

Mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesine karşı can ve mal emniyetini tehdit eden yapıyı, idarenin yazılı ikazına rağmen süresinde takviye etmeyen veya yıkmayan yapı sahibine 10.000 TL idari para cezası verilir.

---

7️⃣ Köy Yerleşik Alanında Ruhs