İstanbul Akaryakıt Servis İstasyonu – İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 38

Temel Hüküm

İstanbul İmar Yönetmeliği’nin Madde 38 hükmüne göre, imar planlarında akaryakıt servis istasyonu olarak belirlenen alanlarda yapılacak tesisler, ilgili tüm mevzuata uygun olarak inşa edilir. Bu madde, İstanbul sınırları içerisinde akaryakıt istasyonlarının planlama, projelendirme ve yapı ruhsatı aşamalarında uyulması gereken temel kuralları belirler.

Emniyet Mesafeleri

İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 38, emniyet mesafeleri konusunda doğrudan bir sayısal değer vermemekle birlikte, aşağıdaki kurum görüşlerine ve yönetmeliklere atıf yapar:

• BOTAŞ (Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.) görüşü: Doğal gaz boru hattı, petrol boru hattı gibi altyapı tesislerine olan mesafeleri belirler.
• EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) görüşü: Akaryakıt istasyonlarının lisans ve teknik düzenlemelerine ilişkin mesafe şartlarını içerir.
• İlgili belediye görüşü: Yerel yol, alt yapı, yeşil alan gibi imar planı kararlarına göre mesafe tayini yapar.
• Karayolları Kenarında Yapılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik: Karayolu sınır çizgisine, kavşaklara, köprülere ve diğer yol elemanlarına olan mesafeleri düzenler.

Bu mesafeler proje bazında ilgili kurumlardan alınan uygunluk görüşleri ile netleştirilir. Hiçbir sayısal mesafe değeri İstanbul İmar Yönetmeliği’nin bu maddesinde sabit olarak verilmemiştir; tüm mesafeler mevzuata uygunluk değerlendirmesi ile belirlenir.

Yapı Kuralları

Madde 38 kapsamında aşağıdaki yapısal unsurlar öne çıkar:

• Kanopi: Akaryakıt pompalarını örten üst örtü. Kanopi, ilgili yapısal ve yangın güvenliği mevzuatına uygun olarak projelendirilir.
• Tank mesafeleri: Yeraltı veya yerüstü akaryakıt tanklarının bina, parsel sınırı, yol, altyapı ve diğer yapılara olan mesafeleri, BOTAŞ, EPDK ve BYKHY (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik) hükümlerine uygun olarak belirlenir.
• Yangın güvenliği: İstasyondaki tüm yapı ve tesisat, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) şartlarını sağlamalıdır. Yangın söndürme sistemleri, acil çıkışlar, yangın duvarları ve diğer pasif/aktif önlemler bu yönetmelik kapsamında değerlendirilir.

İlgili Diğer Mevzuat ve Tamamlayıcı Hükümler

İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 38, tek başına yeterli olmayan noktalarda daha spesifik yönetmeliklerle tamamlanır. Bu noktada öncelik sırası şu şekilde işler:

1. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) – İstanbul İmar Yönetmeliği ile çelişmeyen hükümleri varsa uygulanır. Çelişme halinde İstanbul İmar Yönetmeliği geçerlidir. PAİY’de akaryakıt istasyonlarına özel bir hüküm bulunmamaktadır; bu nedenle İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 38 doğrudan uygulanır.
2. Deprem Yönetmeliği (TBDY) – Yapısal tasarım ve deprem güvenliği için uygulanır.
3. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) – Yangın güvenliği için uygulanır.
4. Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliği – Yapı denetim süreci için uygulanır.

Bu yönetmelikler İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 38’in tamamlayıcısı niteliğindedir. Madde 38’de belirtilmeyen teknik detaylar (örneğin kanopi yüksekliği, pompa yerleşimi, yangın duvarı kalınlığı gibi) ilgili mevzuat hükümlerinden alınır.

Pratikte Uygulama

• İmar planında akaryakıt servis istasyonu olarak belirlenmiş bir alan olmalıdır. Plan değişikliği gerekiyorsa ilgili belediye meclisinden geçer.
• Kurum görüşleri (BOTAŞ, EPDK, İl/İlçe Belediyesi, Karayolları) proje aşamasında alınır ve ruhsat dosyasına eklenir.
• Yapı ruhsatı için İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 38’e uygunluk ve diğer mevzuat şartlarının sağlandığına dair belgeler sunulur.
• Yapı kullanma izni aşamasında da yangın güvenliği, emniyet mesafeleri ve tüm yapısal uygunluklar denetlenir.

Önemli Not

Verilen yönetmelik bilgilerinde sayısal bir mesafe veya boyut değeri bulunmamaktadır. Bu nedenle somut bir proje hazırlanırken mutlaka ilgili kurumlardan (BOTAŞ, EPDK, belediye, Karayolları) güncel görüş alınmalı ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’teki mesafe ve yapısal şartlar referans alınmalıdır.

---

Kaynak: İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 38