Işıklık ve Hava Bacası Ölçüleri (PAİY Madde 32) ne kadar olmalıdır?

Merhaba, sorduğunuz ışıklık ve hava bacası ölçüleri ile ilgili düzenleme Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) Madde 32'de yer almaktadır. Size bu madde kapsamında detaylı açıklama yapacağım.

Öncelikle genel kurala bakalım: Oturma odaları ve yatak odaları doğrudan dışarıdan ışık ve hava almak zorundadır. Diğer odalar (örneğin çalışma odası, misafir odası) ve mutfaklar ışıklıktan faydalanabilir. Banyo, tuvalet ve yıkanma yerleri ise ışıklık veya hava bacası yoluyla havalandırılabilir. Ancak tuvalet/banyo ile odalar aynı ışıklığa açılamaz – bu önemli bir kısıtlama.

Işıklık Minimum Ölçüleri şu şekilde belirlenmiştir:

Bu ölçüler, ışıklığın en dar kenarı ve toplam alanı için geçerlidir. Örneğin 5 katlı bir binada ışıklığın en dar kenarı 1.50 metreden az olamaz ve alanı en az 4.50 metrekare olmalıdır. 10 katlı bir binada ise bu değerler sırasıyla 2.00 metre ve 9.00 metrekareye çıkar.

Hava bacası için ise PAİY Madde 32'de net bir ölçü belirtilmemiştir, sadece hangi mahallerin aynı boşluğa açılabileceği düzenlenmiştir:

• Banyo, yıkanma yeri ve tuvalet gibi ıslak hacimlerin havalandırılması için hava bacası kullanılabilir.
• Mutfak, oda ve tuvalet/banyo havalandırmaları aynı boşluğa açılamaz – yani mutfak davlumbazı ile banyo hava bacası aynı şaftı paylaşamaz.
• Banyo ve tuvalet havalandırmaları ise aynı boşluğa açılabilir – örneğin bir hava bacasına hem banyo hem tuvalet egzozu bağlanabilir.

Hava bacasının kesit ölçüleri yönetmelikte verilmediğinden, bu genellikle mekanik tesisat projesi kapsamında hesaplanır ve en az 1 m² (veya 0.25 m² gibi) değerler kullanılmaz; standart bir ölçü yoktur. Pratikte 20x20 cm, 30x30 cm gibi boyutlar kullanılsa da yasal dayanak bu maddede yoktur. Bu nedenle proje müellifi tarafından hava debisi ve kullanıcı sayısına göre belirlenir.

Önemli bir uyarı: Yukarıda verilen tüm bilgiler yalnızca PAİY Madde 32'ye aittir. Bu madde kapsamında ışıklık ve hava bacası ile ilgili çelişen başka bir yönetmelik hükmü bulunmamaktadır. Eğer projenizde ışıklık veya hava bacası kullanacaksanız, bu ölçülere mutlaka uyun. Aksi halde yapı ruhsatı aşamasında sorun yaşayabilirsiniz.

Umarım açıklayıcı olmuştur. Başka bir konuda yardımcı olmamı isterseniz lütfen belirtin.