Doğal Gaz Cihaz Türleri ve Yerleşim Kuralları nedir?

Merhaba! Doğal gaz cihaz türleri ve yerleşim kuralları konusunda Doğal Gaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği (Madde 4-5), Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) (Madde 54-55, 57, 112) ve TS 7363 standartları kapsamında net düzenlemeler var. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde doğalgaz cihazlarına özgü bir hüküm bulunmadığından, doğrudan ilgili yönetmelikleri kullanıyorum.

---

Cihaz Türleri ve Tanımlar

Cihaz	Tip	Baca Türü
Kombi	Hermetik (Tip C) veya Konvansiyonel (Tip B)	C: dış duvar / B: baca
Şofben	Hermetik veya Konvansiyonel	Banyo/mutfak (Tip B ise bacalı)
Ocak/Fırın	Bacasız	Havalandırma zorunlu
Soba	Hermetik veya Konvansiyonel	C: duvara monte / B: bacalı
Kazan	Konvansiyonel / Yoğuşmalı	Kazan dairesi bacası

Kaynak: Doğal Gaz Cihaz Türleri ve Yerleşim Kuralları sayfası (İç Tesisat Yönetmeliği Madde 5, TS 7363)

---

Hermetik (Tip C) Cihazlar – Yerleşim ve Güvenlik

• Yanma havası dışarıdan alınır, atık gaz dışarıya verilir; oda havasıyla temas etmez.
• Bu nedenle ayrı bir havalandırma gerektirmez (Doğal Gaz Bina İçi Güvenlik Kuralları, BYKHY M.55 kapsamı).
• Dış duvara montaj yapılır; çift borulu (koaksiyel) baca kullanılır.
• Minimum balkon/pencere mesafeleri vardır (örneğin havalandırma menfezlerinden, baca ağzından belirli mesafeler – hassas rakamlar için TS 7363’e bakılmalıdır; wiki’de net cm değeri yok).
• Kazan dairesinde kullanıldığında BYKHY Madde 112(a-c) uygulanır: enerji tablosu etanj tipi, aydınlatma tavandan en az 50 cm sarkacak şekilde veya üst havalandırma seviyesinin altında, tesisat antigron.

Kaynak: Doğal Gaz İç Tesisat Standartları (İç Tesisat Yönetmeliği Madde 5) ve BYKHY Madde 112

---

Konvansiyonel (Tip B) Cihazlar – Yerleşim ve Güvenlik

• Yanma havası odadan alınır, atık gaz bacaya verilir.
• Bacaya bağlantı zorunludur; bacasız kullanım yasaktır (CO zehirlenme riski – Doğal Gaz Bina İçi Güvenlik).
• Yatak odasında kullanımı yasaktır (Doğal Gaz Cihaz Türleri sayfası).
• Yeterli havalandırma şarttır: mahal hacmine bağlı olarak doğal havalandırma açıklığı sağlanmalıdır. Wiki'de net metrekare/m³ değeri geçmediği için burada “yeterli” ifadesiyle yetinilmiştir.
• Konut mutfakları için ocak/fırın bacasız tip olsa da havalandırma zorunludur (Doğal Gaz Bina İçi Güvenlik, tavsiye niteliğinde).

Kaynak: Doğal Gaz Cihaz Türleri sayfası (TS 7363) ve Doğal Gaz Bina İçi Güvenlik

---

Ortak Yerleşim Kuralları ve Güvenlik Önlemleri

Gaz Dedektörü Zorunluluğu (BYKHY M.54-55, 57)

Mahal	Zorunluluk
Kazan dairesi (doğalgaz)	Zorunlu – BYKHY M.55
Büyük mutfaklar (>100 kişi)	Zorunlu – BYKHY M.57
LPG kullanılan mahaller	Zorunlu
Konut mutfakları	Tavsiye (zorunlu değil)

Baca Kuralları (Doğal Gaz Bina İçi Güvenlik)

• Hermetik (Tip C): dış duvara çift borulu baca.
• Konvansiyonel (Tip B): bacaya bağlantı zorunlu.
• Bacasız kullanım yasak.

Kazan Dairesi (BYKHY Madde 112)

• Enerji tablosu: etanj tipi, patlama ve kıvılcım güvenlikli.
• Aydınlatma: tavandan en az 50 cm sarkacak veya üst havalandırma seviyesinin altında.
• Emniyet selonoid vanası: ısı merkezi girişinde en az 1 adet, en az 2 adet patlama güvenlikli gaz sensöründen kumanda alır.
• Cebri havalandırma: fan motoru brülörle paralel çalışır; fan arızasında brülör otomatik devre dışı kalır.
• Yanıcı madde yasağı: doğalgaz tesisatı üzerinde veya çok yakınında yanıcı madde bulundurulamaz.
• Uyarı levhaları: herkesin görebileceği yerlere asılır.
• Acil kesme: gaz sızıntısında vana otomatik durdurur.

Kaynak: BYKHY Madde 112/1(a-ğ)

---

Standart Hiyerarşisi (İç Tesisat Yönetmeliği Madde 5)

Öncelik	Standart
1	TS (Türk Standartları)
2	EN (Avrupa)
3	ISO
4	IEC
5	TSE tarafından kabul gören diğer

Herhangi birine uyulması zorunludur. Standart değişikliğinde yeni standart geç