İstanbul Bahçe Mesafeleri – Sayısal Detaylar (İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 23)

Merhaba,

İstanbul’da bir parselde yapılaşma planlarken uyulması gereken bahçe mesafeleri, İstanbul İmar Yönetmeliği’nin 23. maddesi ile düzenlenmiştir. Bu madde, yapının parsel sınırlarına olan asgari uzaklıklarını, yüksekliğe bağlı ek kuralları ve bahçe içinde izin verilen yapı elemanlarını kapsamlı biçimde belirler. Aşağıda, madde hükümlerine dayalı olarak bahçe mesafelerinin sayısal değerlerini ve uygulama koşullarını açıklıyorum.

---

1. Temel Bahçe Mesafeleri (Madde 23, f.1/a–c)

Parselin komşu parsellere veya yola olan asgari uzaklıkları şu şekildedir:

Bahçe Türü	Asgari Mesafe
Ön bahçe (yol kenarına bakan cephe)	5,00 m
Yan bahçe (komşu parsele bitişik yan cephe)	3,00 m
Arka bahçe (komşu parsele bitişik arka cephe)	3,00 m
Kamusal alanlara (park, yeşil alan, meydan vb.) komşu olan bahçeler	3,00 m

Bu mesafeler, binanın en düşük kotundaki görünen yüksekliği 60,50 m’yi geçmediği durumlar için geçerlidir.

---

2. Kat Adedine Bağlı Mesafe Artışı (Madde 23, f.1/ç–e)

Binanın kat adedi arttıkça yan ve arka bahçe mesafelerine ek yükümlülük getirilir:

• 5 katın üzerindeki her kat için yan ve arka bahçe mesafesine +0,50 m eklenir.
• Kat adedi hesabı: Toplam yükseklik (en düşük kottan son kat döşemesi üstüne kadar) 3 m’ye bölünür. 2,50 m’yi aşan artık yükseklik 1 tam kat olarak kabul edilir.
• İmar planında aksine bir hüküm yoksa, her katta ayrı ayrı mesafe değerlendirmesi yapılabilir.

Örnek: Toplam yüksekliği 24 m olan 8 katlı bir binada yan bahçe mesafesi:
Temel mesafe = 3,00 m
5 kat üzeri ek kat sayısı = 8 – 5 = 3 kat
Ek mesafe = 3 × 0,50 m = 1,50 m
Toplam yan bahçe mesafesi = 3,00 + 1,50 = 4,50 m olur.

---

3. Yüksek Yapılar İçin Özel Kurallar (Madde 23, f.1/f–g)

a) 60,50 m Kuralı (f.1/f)

En düşük kottaki görünen yükseklik 60,50 m veya daha fazla ise:

• Ön, yan ve arka parsel sınırlarından asgari 15,00 m çekme uygulanır.
• 60,50 m’den sonraki her kat için bu mesafelere +0,50 m eklenir.

b) Çok Yüksek Yapı – Ana Kitle ve Yükselen Blok (f.1/g)

• Ana kitle (en fazla 5 katlı az katlı bölüm) ile parsel sınırı arası 10,00 m’ye kadar düşürülebilir.
• Yükselen blok (ana kitle üzerinde yükselen kısım) ile parsel sınırı arası asgari 15,00 m olmalıdır. Ayrıca yükselen blok için kat başına +0,50 m ek mesafe uygulanır.
• Aynı parselde birden fazla 60,50 m üzeri bina varsa, binalar arası mesafe asgari 20,00 m’dir. Bu mesafeye, her 3 m yükseklik farkı için +0,50 m eklenir.
• Kademeli (setli) yapı tasarımı ile bu kurallar uygulanabilir.

---

4. Bahçe İçinde İzin Verilen Yapı ve Tesisler (Madde 23, f.2–7)

Bahçe mesafeleri içinde kalmak koşuluyla aşağıdaki yapı ve tesislere izin verilir:

İzin Verilen Yapı/Tesis	Konum	Koşullar
Su deposu, otopark, sığınak	Yan veya arka bahçe (zemin altı)	Parsel sınırı dışına taşmamalı
Zorunlu otopark (zeminaltı)	Ön bahçe	Parsel sınırına 3 m, ön bahçe mesafesinin yarısına kadar uzanan bölümde
Açık otopark	Ön bahçe	Ön bahçe derinliği 7 m’ye çıkarılırsa, bina cephesinden 2 m dışarıda kalacak şekilde
Kameriye, pergola, süs havuzu	Tüm bahçeler	Kapalı mekân oluşturmamalı, katlı olmamalı
Güvenlik kulübesi	Tüm bahçeler	–
Trafo	Yan veya arka bahçe	Komşu parsel sınırına en az 1 m mesafe

---

5. Ağaçlandırma Zorunluluğu (Madde 23, f.8)

Konut, ticaret, turizm, eğitim, ibadet, sağlık ve spor amaçlı parsellerde:

• Bina oturumu dışında kalan **bahçe alanının her 30 m²