İş kazası olursa bildirim süresi ne kadar?

Elbette, iş kazası bildirim süresiyle ilgili net bilgiyi İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331) — Madde 14 kapsamında açıklayayım.

İş kazası meydana geldiğinde, işverenin kazadan sonraki 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirim yapması zorunludur. Bu süre, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 14. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde açıkça belirtilmiştir.

Madde 14’ün Detaylı Değerlendirmesi

Yönetmelik: İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331) — Madde 14
Kod: ISG-K01

Madde 14 – (2) İşveren, aşağıdaki hallerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:
a) İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.

Bu hüküm, işverenin yükümlülüğünü açıkça düzenler. Ancak yalnızca bu süreyle sınırlı değildir; maddenin diğer bentleri de önemli detaylar içerir:

• Kayıt ve Raporlama Zorunluluğu (Madde 14/1-a): İşveren, bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutmak, gerekli incelemeleri yaparak raporları düzenlemekle yükümlüdür. Bu, sadece bildirim değil, aynı zamanda olayın belgelenmesini de kapsar.
• Ramak Kala Olaylar (Madde 14/1-b): Yaralanma veya ölüme neden olmayan ancak işyeri ya da ekipmanın zarara uğramasına yol açan veya zarar verme potansiyeli taşıyan olayları (ramak kala) da inceleyerek rapor düzenlemesi gerekir. Bu olaylar için SGK’ya bildirim yükümlülüğü maddede açıkça belirtilmemiştir ancak kayıt altına alınması zorunludur.
• Meslek Hastalığı Bildirimi (Madde 14/2-b): İşveren, sağlık hizmet sunucusu veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde SGK’ya bildirir.
• Sağlık Hizmet Sunucularının Bildirimi (Madde 14/4): Sağlık hizmet sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç 10 gün içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür. Yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç 10 gün içinde bildirir.

Bildirimin Uygulanması

• Sürenin Başlangıcı: Süre, kazanın meydana geldiği günü takip eden ilk iş gününden itibaren başlar. Hafta tatili ve resmi tatiller iş günü sayısına dahil edilmez.
• Bildirim Şekli: SGK’nın e-Bildirim sistemi üzerinden yapılması yaygındır. İşveren, kaza sonrası düzenlenen iş kazası bildirim formu ile gerekli bilgileri sisteme girer.
• Yaptırım: Kanun’un 30. maddesi, bildirim süreleri ve usullerine ilişkin detaylı düzenlemelerin Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceğini hükme bağlamıştır. Bu sürelere uymamak idari para cezası gerektirir.

Önemli Uyarı

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun Madde 25’i, işyerinde hayati tehlike oluşturan bir durum tespit edilirse işin durdurulabileceğini düzenler. İş kazası sonrası yapılan incelemelerde benzer tehlikeler tespit edilirse iş durdurma kararı da gündeme gelebilir. Ancak bildirim süresiyle ilgili doğrudan kural Madde 14’te yer almaktadır.

Özetle: İş kazasının SGK’ya bildirilmesi için yasal süre 3 iş günüdür (İSG Kanunu Madde 14/2-a). Bu süreye riayet edilmemesi durumunda idari para cezası uygulanır. Ayrıca meslek hastalıkları için de aynı süre geçerlidir (öğrenme tarihinden itibaren 3 iş günü).

Herhangi bir kaza durumunda, öncelikle acil müdahalenin yapılması, ardından kayıt ve bildirim işlemlerinin gecikmeksizin başlatılması kritik önem taşır. Bu konuda daha fazla detay isterseniz, ilgili yönetmeliklerdeki uygulama esaslarına da bakabilirsiniz.