FRP ile Güçlendirme (B15) nedir?

FRP ile Güçlendirme (Lifli Polimer Sargı) hakkında detaylı bilgiler aşağıda sunulmuştur.

---

Tanım ve Kapsam

FRP (Fiber Reinforced Polymer / Lifli Polimer), mevcut betonarme kolon ve kirişlerin dışına yapıştırılan karbon, cam veya aramid lifli kompozit bir malzemedir. TBDY 2018 Bölüm 15.10.1.3 ve EK 15B kapsamında değerlendirilir.

Uygulama Kuralları (Zorunlu)

FRP sargısı uygulamasında aşağıdaki kurallar kesinlikle sağlanmalıdır:

Kural	Değer / Koşul
Sargı türü	Tam sargı zorunlu (açık sargı kabul edilmez)
Bindirme uzunluğu	Minimum 200 mm
Köşe yuvarlatma	Minimum yarıçap 30 mm (sivri köşede FRP yırtılacağı için şarttır)
Yüzey hazırlığı	Beton yüzeyi taşlanmış, kuru ve temiz olmalıdır

Sağladığı Başlıca Katkılar

1. Kesme Dayanımı Artışı

• Tasarımda kullanılacak etkin şekil değiştirme (efektif eğilme gerinimi): ε_e = 0.004
• FRP'nin kesme dayanımına katkısı şu formülle hesaplanır: V_f = 0.9 × ρ_f × E_f × ε_e × b_w × d_f

2. Eksenel Basınç Dayanımı Artışı

• FRP sargısının kolon sıkıştırma etkisiyle beton dayanımı artar.
• Bu artışın geçerli olması için uzun kenar / kısa kenar oranı ≤ 2.5 olmalıdır (dikdörtgen kesit kısıtı).
• Kare ve dairesel kesitlerde en verimli sonuç alınır.
• Artırılmış beton dayanımı: f'cc = f'co + k_1 × f_l

3. Süneklik Artışı

• Plastik dönme kapasitesi FRP sargısıyla önemli ölçüde artar.
• Hasar sınırı şekil değiştirmeleri revize edilir (artırılmış ε_cu).
• Kiriş Göçme Öncesi (GÖ) performansında FRP etkili bir güçlendirme aracıdır.

4. Yetersiz Bindirmeli Donatı Güçlendirmesi

Eski yapılarda sık görülen kısa bindirme boyu sorununda:

• FRP sargısı, bindirme bölgesinin tamamını sarar.
• Gerekli sarma uzunluğu: bindirme boyunun en az 1.5 katı.
• Etkin sargı basıncı sürtünme yoluyla kuvvet aktarımını sağlar.

5. Kolon–Kiriş Birleşim Güçlendirmesi (LP)

• Birleşim bölgesine L veya U şeklinde FRP şerit uygulanır.
• Birleşim kayma kapasitesi artırılır.
• Yeterli ankraj sağlanamıyorsa mekanik ankraj kullanılması gerekir.

Pratik Notlar ve Karşılaştırma

• Korozyon riski yoktur (çelik sargıya göre avantajlıdır).
• Yangın dayanımı için FRP üzerine özel sıva/kaplama yapılması zorunludur.
• Maliyet ve dayanım sıralaması: Karbon > Cam > Aramid.

İlgili Mevzuat ve Yönetmelikler

• TBDY 2018 Bölüm 15 (Mevcut Binaların Değerlendirilmesi ve Güçlendirme)
• EK 15B ve EK 15C (Dolgu duvar güçlendirme ile birlikte)
• PAİY Madde 55/17: Yalnızca taşıyıcı sistem güçlendirmesi için basitleştirilmiş ruhsat prosedürünü tanımlar; FRP güçlendirme projelerinde de geçerlidir (statik proje, 4/5 malik kararı vb. aranır).

---

Sormak istediğiniz başka bir detay varsa yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.