Dolgu Duvar Güçlendirme nedir?

Merhaba, dolgu duvar güçlendirme hakkında sorduğunuz için teşekkürler. Konuyu, öncelik sırasına göre ilgili yönetmelikler ışığında açıklayacağım. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY / Tip İmar) kapsamında doğrudan bir hüküm bulunmadığından, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) 2018 ve eklerine başvuruyorum.

Dolgu Duvar Güçlendirme Nedir?

Dolgu duvar güçlendirme, betonarme çerçeve içinde yer alan tuğla, gazbeton gibi dolgu duvarların, binanın yanal rijitliğini ve deprem dayanımını artırmak amacıyla uygulanan ekonomik bir yöntemdir. Bu yöntem, TBDY 2018 Ek 15C kapsamında düzenlenmiştir. Güçlendirme sonrası dolgu duvarın taşıyıcı sisteme katkısı, eşdeğer basınç çubuğu modeli ile analiz edilir. Modelde dolgu duvar, iki yönlü eşdeğer basınç çubuğu olarak tanımlanır ve çubuk genişliği şu formülle hesaplanır:

• a = 0.175 × (λ₁ × h_col)^(-0.4) × r_d
• λ₁ = (E_m × t × sin2θ) / (4 × E_c × I_c × h_w) ^ 0.25

Bu model, güçlendirme sonrası dolgu rijitliğinin yeniden hesaplanmasını sağlar.

Yöntem 1: Hasır Çelik Donatılı Sıva (TBDY 2018 EK 15C)

Bu yöntemde uygulama adımları ve teknik değerler şöyledir:

• Minimum sıva kalınlığı: 30 mm
• Minimum sıva dayanımı: 5 MPa
• Hasır çelik aralığı: ≤ 150 mm × 150 mm (tipik Ø6 veya Ø8)
• Ankraj aralığı: Çerçeve ve döşemeye epoksi ankraj ile; aralık ≤ 400 mm

Uygulama Adımları:

1. Mevcut sıva tamamen sökülerek duvar yüzeyi açılır.
2. Hasır çelik, çerçeveye ve döşemeye ankrajlanır.
3. Harç/sıva makinesiyle düzgün biçimde uygulanır.
4. 28 günlük küre sonrasında yükleme başlar.

Yöntem 2: FRP Şerit Güçlendirme (TBDY 2018 EK 15C)

• Yatay ve/veya çapraz FRP bantları dolgu duvara yapıştırılır.
• Köşe ankrajları çerçeve betonuna epoksi ile sabitlenir.
• Özellikle kesme dayanımı artışı için etkindir.
• Uygulama hızlıdır; bina kullanımda devam edebilir.

Sınırlılıklar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Dolgu güçlendirmesi yalnızca dolgu ile çerçeve arasında boşluk yoksa etkindir.
• Hasarlı (çatlaklı) dolgu önce onarılmalı, sonra güçlendirilmelidir.
• Kısa kolon oluşumuna dikkat edilmeli; pencere konumu incelenmelidir.

TBDY Ek Bölüm 11'de (Binaların Tasarımı İçin Esaslar) yığma binalarla ilgili kurallar bulunsa da, dolgu duvar güçlendirme özelinde doğrudan bir hüküm yer almamaktadır. Bu nedenle en güncel ve spesifik kaynak TBDY 2018 EK 15C'dir. İmar yönetmeliğinde bu konuda bir düzenleme olmadığından, öncelik kuralı gereği TBDY hükümleri esas alınmıştır.

Umarım bu açıklama işinize yarar. Başka bir sorunuz olursa memnuniyetle yardımcı olurum.