Denetçi Belgesi ve Şartları — Detay (Yönetmelik Madde 14) hangi durumlarda geçerlidir?

# Denetçi Belgesi ve Şartları — Geçerlilik Durumları (Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği Madde 14) **Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği Madde 14** kapsamında düzenlenen denetçi belgesinin geçerliliği, belirli şartların sağlanmasına ve bu şartların süreklilik arz etmesine bağlıdır. Aşağıda, belgenin hangi durumlarda geçerli olduğunu ve hangi koşullarda geçerliliğini yitirdiğini detaylandırıyorum. ## 1. Belge Almaya Hak Kazanma Şartları (Geçerliliğin Başlangıcı) Denetçi belgesi, aşağıdaki **tüm şartları** taşıyan kişilere verilir ve bu şartların her biri belgenin geçerliliği için **olmazsa olmaz** niteliktedir: - **Tabiiyet:** TC vatandaşı olmak. - **Yaş:** Şantiyede görev yapacak kişiler için **75 yaşını doldurmamış** olmak. - **Sağlık:** Görevi devamlı yapmaya engel bir durumun bulunmadığını sağlık kuruluşu raporuyla belgelemek. - **Diploma:** Mimar veya ilgili mühendislik (inşaat, makine, elektrik) diplomasına sahip olmak. - **Meslek Odası:** Bağlı bulunduğu meslek odasına kayıtlı olmak. - **Kimlik:** TC kimlik numarasına sahip olmak. - **Adli Sicil:** Belirli suçlardan (hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma vb.) kaydı bulunmamak. - **Deneyim:** En az **5 yıl fiilen meslek icra etmiş olmak**. Proje+Uygulama denetçisi olacak inşaat mühendisleri için bu deneyimin **3 yılı proje tecrübesi** olmalıdır. Bu şartlardan herhangi birinin eksik olması durumunda denetçi belgesi **düzenlenmez** ve dolayısıyla geçerli değildir. ## 2. Belgenin Türüne Göre Yetki Alanı (Geçerlilik Kapsamı) Denetçi belgesi, **belge türüne** göre farklı yetki alanlarında geçerlidir: | Belge Türü | Unvan | Geçerli Olduğu Alan | |------------|-------|----------------------| | Proje+Uygulama Denetçisi | Mimar / İnşaat Müh. | Proje inceleme + inşaat denetimi | | Uygulama Denetçisi | İnşaat Müh. | Yalnız inşaat denetimi | | Proje+Uygulama Denetçisi | Makine Müh. | Proje inceleme + tesisat denetimi | | Proje+Uygulama Denetçisi | Elektrik Müh. | Proje inceleme + elektrik denetimi | Yani bir belge, üzerinde yazılı **unvan ve yetki sınırları** dışında kullanılamaz. Örneğin, "Uygulama Denetçisi" belgesine sahip bir inşaat mühendisi, proje inceleme yapamaz. ## 3. Vize Şartı (5 Yılda Bir Geçerlilik Yenilemesi) Madde 14/6'ya göre: - Denetçi belgesi **5 yıl** süreyle geçerlidir. - Bu süre sonunda belge **vize edilmezse** kullanımı **yasaktır**. - Vize işlemi yapılmamış bir belge, **hukuken geçersiz** sayılır ve denetim faaliyetinde kullanılamaz. ## 4. İstifa Durumunda Geçerliliğin Sona Ermesi Madde 16/8 uyarınca: - Denetçi, **noterlikçe keşide edilmiş** istifanamesini kuruluşa ve İl Komisyona bildirirse belgenin geçerliliği sona erer. - Kanuni süreler, bu tebliğ tarihinden itibaren başlar. ## Özet: Hangi Durumlarda Geçerlidir? Denetçi belgesi **ancak ve ancak**: - Yukarıdaki **7 temel şartın tamamı** sağlanmışsa, - Belge türüne uygun **yetki alanında** kullanılıyorsa, - **5 yıllık vize süresi** dolmamış veya vize edilmişse, - İstifa/askıya alma gibi bir durum **söz konusu değilse**, geçerlidir. Aksi takdirde belge **geçersiz** kabul edilir. **Kaynak:** Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği Madde 14 (f.2, f.3, f.6) ve Madde 16/8.