ÇED Ek-1 vs Ek-2 Projeleri nedir?

Merhaba değerli meslektaşım,

Sorduğunuz ÇED Ek-1 vs Ek-2 Projeleri kavramı, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği kapsamında projelerin ölçeğine ve çevresel etkilerine göre sınıflandırılmasını ifade eder. Elimdeki wiki kaynağına göre, bu iki ek arasındaki temel ayrım şöyledir:

Ek-1 Projeleri – Büyük ölçekli, yüksek çevresel risk taşıyan projelerdir. Bunlar için tam ÇED süreci uygulanır. Kaynakta verilen örnekler: termik santral, rafineri, otoyol, baraj, havalimanı, organize sanayi bölgeleri. Bu tür projeler için başvuru dosyası hazırlanır, halkın katılımı toplantısı yapılır, kapsam ve özel format belirlenir (Ek-1 formatı), ardından ÇED raporu hazırlanır. İnceleme değerlendirme komisyonu karar verir ve "ÇED olumlu" veya "ÇED olumsuz" sonucu çıkar. Süreç sonunda izleme ve denetim aşaması bulunur.

Ek-2 Projeleri – Daha küçük ölçekli, yerel etkileri olan projelerdir. Kaynakta "Büyük ölçekli → Ek-1" ifadesinin karşılığı olarak Ek-2'nin tanımı verilmiş, ancak spesifik örnekler sıralanmamıştır. Bu projelerde seçme-eleme süreci uygulanır: başvuru dosyası hazırlanır, halkın katılımı toplantısı yapılır (anons+askıda ilan), ardından seçme-eleme değerlendirmesi yapılır. Bu süreçte projenin ÇED gerektirip gerektirmediğine karar verilir. Eğer ÇED gerekli görülürse Ek-1 sürecine geçilir; gerekli görülmezse "ÇED gerekli değildir" kararı alınır.

Süreç Farkları:

• Ek-1’de kapsam/özel format belirleme adımı bulunurken, Ek-2’de seçme-eleme adımı vardır.
• Ek-1’de rapor hazırlama ve inceleme değerlendirme komisyonu zorunluyken, Ek-2'de seçme-eleme sonucunda proje ya tam ÇED’e yönlendirilir ya da elenir.
• Her iki ek için de başvuru dosyası ve halkın katılımı toplantısı aynı şekilde yapılır.

Bu bilgilerin tamamı Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği kapsamında yer almakta olup, spesifik madde numarası wiki kaynağında belirtilmemiştir. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde bu konuya dair bir hüküm bulunmadığından, doğrudan ÇED Yönetmeliği bilgileri kullanılmıştır.

Uygulamada dikkat edilmesi gereken nokta: Bir projenin hangi ek listesinde yer aldığı, projenin türü, kapasitesi ve lokasyonuna göre belirlenir. Yanlış ek listesine başvuru yapılması sürecin uzamasına veya iptaline yol açabilir. Bu nedenle proje başvurusu öncesinde mutlaka ÇED Yönetmeliği’nin Ek-1 ve Ek-2 listeleri detaylıca incelenmelidir.

Eğer projenizin hangi eke tabi olduğunu belirlemeniz gerekiyorsa, proje türünü ve teknik özelliklerini paylaşarak daha spesifik yardım alabilirsiniz. Aksi takdirde yukarıdaki genel tanım ve süreç farkları size yol gösterecektir.