Çatı terasında korkuluk yüksekliği minimum kaç cm olmalıdır

Merhaba, çatı terasında korkuluk yüksekliği konusunda net bilgiye ihtiyacın var. Öncelik kuralı gereği Tip İmar Yönetmeliği'ndeki (PAİY) hükümleri esas alarak cevap veriyorum. Bu konuda doğrudan ilgili iki madde var: Madde 38 (Korkuluk yapımı ve güvenlik şartları) ile Madde 40 (Çatı düzenlemeleri ve kuralları). Her ikisi de aynı yönetmelikte yer aldığı için çelişki yok, aksine birbirini tamamlıyorlar.

🔍 Doğrudan Hükümler

Tip İmar Yönetmeliği – Madde 40/6 şunu söylüyor:

“Teras çatılarda 1.10 metre parapet yapılabilir. Teras çatının kullanıma açık olması durumunda 1.10 metre yüksekliğinde parapet veya korkuluk yapılması zorunludur.”

Yani teras çatı ister kullanıma açık olsun ister olmasın, korkuluk/parapet yüksekliği en az 1.10 metre (yani 110 cm) olmalıdır. Kullanıma açık olmayan teraslarda parapet yapmak ihtiyari, ancak yapılacaksa yine 1.10 m yükseklik sınırına uyulması gerekir (aşağıdaki genel korkuluk hükmüyle birlikte değerlendirilmeli).

Madde 38/1 ise genel kuralı veriyor:

“Binalarda; balkon, teras, galeri boşluğu, sahanlıkların boş kenarları … bulunduğu katın taban döşemesinden itibaren kotu 0.90 metreden az olan pencere boşluklarında, döşeme kotundan itibaren en az 1.10 metre yüksekliğe kadar … korkuluk yapılması mecburidir.”

Bu madde de teraslar için 1.10 m (110 cm) alt sınırını teyit ediyor. Ayrıca Madde 38/2’de “son kat açık teraslarında düzenlenen korkulukların ve parapetlerin 1.10 metresi bina yüksekliğinden sayılmaz” denilerek bu yüksekliğin bina yüksekliği hesabında dikkate alınmayacağı belirtiliyor. Bu da pratikte teras korkuluğunun binanın azami yüksekliğini etkilemediği anlamına geliyor.

🔢 Sayısal Değerler

• Minimum korkuluk yüksekliği: 1.10 metre (= 110 cm)
• Bu değer hem Madde 38 hem de Madde 40 ile sabitlenmiştir.
• Madde 38/4’te korkuluk boşlukları için “en fazla 0.10 metre çapında geçişe izin verilir” hükmü var (10 cm). Bu da korkuluk tasarımında dikkate alınmalıdır.

🏗️ Özel Durumlar

• Teras çatı kullanıma açık değilse: Yönetmelik “1.10 metre parapet yapılabilir” diyor; yani zorunluluk yok ancak korkuluk yapılacaksa yükseklik gene 1.10 m olmalı. Çünkü genel güvenlik şartı (Madde 38) her teras için geçerlidir.
• Teras çatı kullanıma açıksa: Parapet veya korkuluk zorunlu ve yüksekliği 1.10 m olmak zorunda.
• Madde 40/14’te teras çatılarda bahçe düzenlemesi yapılması halinde “0.50 metre toprak dolgu, parapet yüksekliğine dâhil edilmez” deniyor. Yani eğer çatı bahçesi için toprak dolgu yapılırsa, parapet yüksekliği bu dolgu üzerinden değil, döşeme kotundan itibaren hesaplanır ve yine 1.10 m sağlanmalıdır. Dolgu ile birlikte toplam yükseklik artabilir, ancak asgari 1.10 m şartı dolgu üst kotundan itibaren aranır.

⚠️ Önemli Uyarı

• Başka yönetmeliklerle çelişki durumu: Tip İmar Yönetmeliği’nde bu konu açıkça düzenlendiği için diğer yönetmeliklere (Deprem, Yangın, Yapı Denetim) bakmaya gerek yoktur. İmar hükmü önceliklidir.
• Uygulama imar planı farklılığı: Eğer bağlı olduğunuz belediye veya ilgili idare, uygulama imar planında farklı bir yükseklik belirlemişse (örneğin daha yüksek bir değer), plan hükümleri geçerli olur. Ancak wiki context’te böyle bir istisna belirtilmemiş; genel kural 1.10 m’dir.
• Ölçü birimi: Verilen tüm değerler metre cinsindendir. 1.10 m = 110 cm’dir. Kesinlikle cm’ye çevirirken yanlış anlama olmamalıdır.

📏 Sonuç

Çatı terasında korkuluk yüksekliği minimum 1.10 metre (110 cm) olmalıdır. Bu değer, Tip İmar Yönetmeliği Madde 38 ve Madde 40 ile kesinleşmiştir. Kullanıma açık teraslarda zorunlu, kapalı teraslarda da aynı güvenlik standardı uygulanır. Proje hazırlarken bu yüksekliği döşeme kotundan itibaren almayı unutmayın; ayrıca korkuluk boşluklarının 10 cm’den büyük olmamasına dikkat edin.

Umarım bu açıklama işini görür. Başka bir konuda yardımcı olmamı istersen çekinmeden sorabilirsin.