Çatı Kuralları — Detay (Tip İmar Yönetmeliği Madde 40)

Öncelikle belirteyim ki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde (PAİY) Madde 40 bulunmamaktadır. Verilen wiki kaynaklarında PAİY kapsamında çatı düzenlemelerine ilişkin bir madde yer almamaktadır. Ancak Tip İmar Yönetmeliği'nin 40. maddesi çatı kurallarını detaylı şekilde düzenlemektedir. Öncelik kuralı gereği PAİY'de hüküm bulunmadığından, Tip İmar Yönetmeliği'ndeki bu madde esas alınarak cevap verilecektir. İşte Tip İmar Yönetmeliği Madde 40 kapsamındaki çatı kuralları:

1. Genel Uyum ve Estetik (Fıkra 1-2)

Çatılar, civarındaki cadde ve sokakların mimari karakterine, yapının nitelik ve ihtiyacına uygun olmak zorundadır. Çatı eğimleri, kullanılacak malzeme, yörenin mimari özelliği ve iklim şartları dikkate alınarak ilgili idarenin tasvibi ile belirlenir. Çatı eğimi içinde kalmak ve silüeti etkilememek kaydıyla fotovoltaik paneller de kullanılabilir.

2. Eğim, Mahya ve Yükseklik Sınırlamaları (Fıkra 3-4)

• Çatı eğimi saçak ucundan hesaplanır. Çatılar parapet üzerine oturtulamaz.
• Mahya yüksekliği 5.00 metreyi geçemez. Ayrık binalarda kırma, ikili blok binalarda bloğu ile müşterek kırma, iki taraftan bitişik binalarda ön ve arka cepheye akıntılı beşik çatı esas alınır.

3. Çatı Örtüsünü Aşan Elemanlar (Fıkra 5)

Merdiven evleri, ışıklıklar, hava bacaları, alın ve kalkan duvarları, çatı örtüsü düzlemini en fazla 0.60 metre aşabilir. Zorunlu tesisat hacimleri, fotovoltaik paneller, güneş enerjili su ısıtıcıları ve çatı pencereleri için idarece teknik gereklere göre izin verilebilir. Asansör kuleleri ve beraberindeki merdiven evleri de en az ölçülerde olmak şartıyla çatıyı aşabilir.

4. Teras Çatılar (Fıkra 6, 12, 14)

• Teras çatılarda 1.10 metre parapet yapılabilir. Kullanıma açık teraslarda bu yükseklikte parapet veya korkuluk zorunludur.
• Çatıda birden fazla bağımsız bölüme ait teras varsa, birbirleri arasında en az 3.00 metre mesafe bırakılmalıdır (bodrum hariç 2 katı geçmeyen binalarda idare yetkili).
• Çatı bahçesi düzenlemesi yapılabilir. Gerekli olan 0.50 metre toprak dolgu, parapet yüksekliğine dahil edilmez. Ortak alan olarak kullanılan teras çatılarda, bahçe düzenlemesi halinde toplam teras alanının %10'unu ve 20 m²'yi geçmeyen, en fazla 3.00 metre yüksekliğinde kapalı mekân oluşturulabilir. Bu kapalı mekân bina ön cephesine 3.00 metreden fazla yaklaşamaz. Ayrıca rezidans, otel gibi konaklama tesislerinde bina cephelerine 3.00 metreden fazla yaklaşmamak, en fazla 1.50 metre derinliğinde olmak ve parapet kotunu aşmamak koşuluyla açık havuz yapılabilir.

5. Çatı Arası Kullanımı (Fıkra 7-9, 13)

• Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılamaz. Sadece su deposu, asansör kulesi, iklimlendirme tesisat odası ve son kattaki bağımsız bölümlerle irtibatlı piyesler yapılabilir.
• Çatı arasında, eğim içinde kalmak şartıyla asgari yükseklik şartı aranmaz. Ancak ilave kat döşemesi yapılarak bölünemez.
• Konutlar hariç olmak üzere (yangın güvenliği önlemleri alınarak) çatı araları sergi, toplantı, yemekhane, spor salonu gibi ortak alan olarak kullanılabilir.
• Son kat bağımsız bölümüyle birlikte kullanım amacıyla son kat tavan döşemesi kısmen veya tamamen yapılmayabilir.

6. Özel Durumlar (Fıkra 10-11)

Tescilli yapılar, anıtlar, kamu yararlı yapılar ve dini yapılar bu kurallara tabi değildir. Belediyeler,