Bitişik nizam ve ayrık nizam arasındaki fark nedir?

Merhaba, bitişik nizam ve ayrık nizam arasındaki temel farkı, Tip İmar Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri üzerinden netleştirelim. Doğrudan bir tanım maddesi olmamakla birlikte, özellikle Madde 6 ve Madde 41’deki hükümler bu iki yapı düzenini ayıran kritik kuralları ortaya koyuyor.

🏗️ Bitişik Nizam Nedir?

Bitişik nizamda binalar, yan bahçe bırakmaksızın doğrudan komşu parsel sınırına dayanır veya çok yakın inşa edilir. Bu nizamın en belirgin özellikleri:

• Parsel genişliği (Madde 6/2-a-1): 4 kata kadar (4 kat dâhil) konut ve ticaret bölgelerinde bitişik nizamda parsel genişliği 6.00 metreden az olamaz. Blok başlarında ise yan bahçe mesafesi + 6.00 metre şartı aranır.
• Açık çıkma sınırı (Madde 41/1-b-4): Bitişik nizamda, açık çıkmalar bitişik olduğu komşu sınırına 2.00 metreden fazla yaklaşamaz. Yani bina komşuya bitişik olsa bile çıkma yaparken 2 metrelik bir mesafe bırakılması gerekir.
• Kapalı çıkmalar (Madde 41/1-a-2): Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydıyla en fazla 1.50 metre taşabilir.

Bitişik nizamda binalar birbirine bitişik olduğu için yangın güvenliği, ışık alma ve havalandırma açısından daha sıkı kurallar geçerlidir.

🌳 Ayrık Nizam Nedir?

Ayrık nizamda binalar, her yönden (ön, arka, yan) belirli bahçe mesafeleri bırakılarak bağımsız olarak yerleştirilir. Bu nizamın temel kuralları:

• Parsel genişliği (Madde 6/2-a-1): Aynı kat adedinde ayrık nizamda parsel genişliği, yan bahçe mesafeleri toplamı + 6.00 metreden az olamaz. Yani yan bahçeler kadar bir genişlik artışı gerekir.
• Daha geniş parseller: 5 kattan 9 kata kadar (9 kat dâhil) yapılarda her kat için 60 cm ilave edilerek genişlik hesaplanır (Madde 6/2-a-2). 10 ve üzeri katlarda ise bitişik nizamda 12.00 metre, ayrık nizamda yan bahçe toplamı + 12.00 metre şartı vardır (Madde 6/2-a-3).
• Blok birleştirme imkânı (Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 18): Ayrık nizamda, toplam bina cephesi 20.00 metreyi geçmemek ve asgari bahçe mesafelerini korumak şart