Bina çevresinde ağaçlandırma zorunluluğu var mıdır?

Evet, Tip İmar Yönetmeliği’nin 23. maddesinin 6. fıkrası uyarınca belirli kullanım amaçlı parsellerde bina çevresinde (bahçe mesafelerinde) ağaçlandırma zorunluluğu bulunmaktadır.

İlgili hüküm şöyledir:

MADDE 23 – (6) Konut, konut+ticaret, turizm, eğitim, ibadet, sağlık ve spor parsellerinin bahçe mesafelerinde, binanın zemine oturduğu alanın dışında kalan alanın her 30.00 m²’si için bir ağaç dikilir. Parselin ağaç dikimine uygun olmaması halinde bu fıkrada belirtilen şarta göre hesaplanan sayıda ağaç, ilgili idarenin uygun göreceği, imar planlarında kamunun kullanımına ayrılmış bir alana dikilir.

Zorunluluğun kapsamı ve detayları:

• Hangi parsellerde geçerli?
  Yalnızca şu kullanım türlerindeki parsellerde uygulanır: konut, konut+ticaret, turizm, eğitim, ibadet, sağlık ve spor. Diğer kullanımlar (örneğin sanayi, depolama, ticaretin tek başına olduğu parseller) bu fıkranın kapsamı dışındadır.

• Hangi alan üzerinden hesaplama yapılır?
  Hesaplama, binanın zemine oturduğu alan (taban alanı) dışında kalan bahçe mesafeleri dikkate alınarak yapılır. Yani bina oturum alanı hariç, parseldeki açık alan (ön, yan, arka bahçeler) ağaçlandırma için esas alınır. Bu alanın her 30.00 m²’si için en az bir ağaç dikilmesi zorunludur.

• Örnek hesaplama:
  Parselin toplam bahçe alanı 120 m² ise, 120 / 30 = 4 adet ağaç dikilmesi gerekir. 90 m²’lik bir bahçe için ise 90 / 30 = 3 ağaç yeterlidir; kesirlerde tam sayıya yuvarlama yapılır (3.00 m²’nin altındaki artık değerler bir ağaç gerektirmez).

• Parsel ağaç dikimine uygun değilse ne olur?
  Eğer parselin fiziksel koşulları (zemin yapısı, altyapı, mevcut ağaç varlığı vb.) ağaç dikimine elverişli değilse, hesaplanan sayıdaki ağaçlar ilgili idarenin uygun göreceği, imar planlarında kamunun kullanımına ayrılmış bir alana dikilir. Bu durumda ağaçlandırma yükümlülüğü ortadan kalkmaz, sadece yer değiştirir.

• Amacı:
  Bu düzenleme, yapılaşma sonrası parsel içinde yeşil alanın korunması ve artırılması, çevresel sürdürülebilirlik, hava kalitesi ve estetik açıdan önemli bir gerekliliktir.

Önemli not:
Madde 23’ün 6. fıkrası, uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmadığı sürece geçerlidir. Yani yerel imar planı daha farklı (örneğin daha sık ağaçlandırma veya farklı bir hesap yöntemi) öngörüyorsa, plan hükümleri önceliklidir.

Kısacası, konut, konut+ticaret, turizm, eğitim, ibadet, sağlık ve spor parsellerinde bina çevresindeki bahçe alanının her 30 m²’si için bir ağaç dikme zorunluluğu vardır. Bu yönetmelik hükmü, yapı ruhsatı aşamasında kontrol edilir ve uygulanması zorunludur.