Belediye ve mücavir alanlar dışındaki köylerde entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve hayvancılık tesislerinin yapım koşulları nelerdir?

Merhaba! Belediye ve mücavir alanlar dışındaki köylerde entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve hayvancılık tesislerinin yapım koşullarını, öncelik Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) Madde 27 kapsamında detaylandırayım. Zira bu yönetmelik, İmar Kanunu’nun ilgili maddesini somutlaştıran ve uygulama esaslarını belirleyen temel düzenlemedir.

1. Köy Yerleşik Alanı, Civarı ve Mezralardaki Durum

PAİY Madde 27’nin ilk fıkrasına göre; belediye ve mücavir alan dışında, köylerin köy yerleşik alanlarında, civarında ve mezralarda yapılacak entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar için yapı ruhsatı aranmaz. Ancak bu muafiyetin geçerli olabilmesi için üç temel şart vardır:

• Proje Onayı ve Bildirim: Etüt ve projelerin valilik onayı alınmalı ve onayı takiben muhtarlığa bildirilmelidir.
• Uygunluk Şartı: Yapılar, yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olmak zorundadır.
• Sorumluluk: Etüt ve projelerin sorumluluğu, müellifi olan mimar ve mühendislere aittir. Ayrıca bu yapılar valilikçe ulusal adres bilgi sistemine ve kadastro planlarına işlenir.

Önemli Uyarı: Eğer projeler valilik onayı ve muhtarlığa bildirim şartı sağlanmadan ya da projesine aykırı yapı yapıldığı muhtarca tespit edilirse, muhtar durumu ivedilikle valiliğe bildirmekle yükümlüdür.

2. Köy Yerleşik Alan Sınırları Dışındaki Durum

PAİY Madde 27’nin devamında açıkça belirtildiği üzere, köy yerleşik alan sınırları dışında kalan ve entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve hayvancılık amaçlı yapıların yapı ruhsatı alınarak inşa edilmesi zorunludur. Bu durumda ruhsat süreci devreye girer ve fenni mesuliyet (denetim) 28. madde hükümlerine göre mimar ve mühendislerce üstlenilir.

3. Tarımsal Amaçlı Seralar İçin Özel Düzenleme

Aynı maddenin ek fıkrası, belediye ve mücavir alan içinde veya dışındaki iskan dışı alanlarda yapılacak tarımsal amaçlı seralar için ayrı bir kolaylık getirmiştir. Bu seralar da entegre tesis niteliğinde olmamak kaydıyla yapı ruhsatı aranmadan yapılabilir. Ancak:

• İlgili İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden uygun görüş alınması,
• Etüt ve projelerin ruhsat vermeye yetkili idarece incelenmesi,
• Fen, sanat ve sağlık kurallarına uygunluk şarttır.
• Bu yapılar ilgili idarece ulusal adres bilgi sistemine ve kadastro paftasına işlenir.
• Yola cephe sağlama koşulu, komşu parsellerden süresiz geçiş hakkı alınıp tapuya şerh konulması halinde aranmaz.

4. Genel Değerlendirme

Özetle:

• Köy yerleşik alanı içinde: Ruhsat muafiyeti var, ancak valilik onayı ve muhtarlığa bildirim şart.
• Köy yerleşik alanı dışında: Ruhsat alınması zorunlu.
• Seralar (iskan dışı alanlarda): Ruhsatsız yapılabilir ama il müdürlüğü görüşü ve proje incelemesi gerekli.

Bu hükümler, İmar Kanunu Madde 27 ile paralel olmakla birlikte, PAİY Madde 27 uygulama detaylarını netleştirmektedir. Unutulmamalıdır ki çelişki halinde PAİY hükümleri geçerlidir. Ayrıca yapıların yöresel dokuya uygunluk, fen ve sağlık kuralları gibi temel gerekliliklere mutlaka uyulması zorunludur.

Sorunuzun özelinde sayısal bir değer (m², yükseklik, kat adedi vb.) bulunmadığından, bu konuda wiki’de ek bir bilgi mevcut değildir. Mevzuatta aradığınız başka bir husus varsa, yine aynı yönetmelik kapsamında detaylandırmaktan memnuniyet duyarım.