Asansör Ortak Tanımları (ELK-Y07, Y08, Y09) nedir?

Asansör Ortak Tanımları (ELK-Y07, Y08, Y09)

Asansör yönetmelikleri kapsamında kullanılan temel terimler, Asansör Yönetmeliği (M.5), Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (M.4) ile Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (M.4)’te ortak olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlar, asansörün güvenli kullanımı, montajı, bakımı ve denetimine ilişkin tüm süreçlerde esas alınır. Aşağıda bu ortak tanımlar, ilgili yönetmelik maddelerine atıf yapılarak açıklanmıştır.

---

1. Asansör

Belirli seviyelere hizmet veren, yatayla 15°’den fazla açı yapan kılavuzlar boyunca hareket eden, bir taşıyıcısı (kabin veya platform) bulunan kaldırma tertibatıdır. Bu tanım, yük ve insan taşıma amaçlı tüm asansörleri kapsar.
Kaynak: Asansör Yönetmeliği M.5; İşletme Yönetmeliği M.4; Periyodik Kontrol M.4.

---

2. Asansör Monte Eden

Asansörün tasarım, imalat, montaj ve piyasaya arzından sorumlu gerçek veya tüzel kişidir. Monte eden, asansörün temel güvenlik gerekliliklerine uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür.
Kaynak: Asansör Yönetmeliği M.5.

---

3. Asansör Güvenlik Aksamı

Ek‑III’te listelenen ve asansörün güvenli çalışması açısından kritik öneme sahip bileşenlerdir. Örneğin; kapı kilitleri, aşırı hız regülatörleri, tamponlar, acil fren sistemleri bu kapsamda değerlendirilir. Bu aksamlar, onaylanmış kuruluş tarafından ayrı ayrı uygunluk değerlendirmesine tabi tutulur.
Kaynak: Asansör Yönetmeliği M.5.

---

4. Bina Sorumlusu

Asansörün güvenli bir şekilde çalıştırılmasından sorumlu olan kişidir. Bina maliki veya yöneticisi bu sorumluluğu üstlenir. Bina sorumlusu, asansörün periyodik kontrollerinin yaptırılması, bakım ve onarımının sağlanması ve yetkili servis ile koordinasyonun kurulmasından sorumludur.
Kaynak: Asansör Yönetmeliği M.5; İşletme Yönetmeliği M.4.

---

5. A Tipi Muayene Kuruluşu

TÜRKAK tarafından akredite edilmiş ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş, periyodik kontrolleri gerçekleştiren bağımsız kuruluştur. Bu kuruluşlar, asansörlerin yıllık periyodik kontrollerini yaparak rapor düzenler.
Kaynak: Asansör Yönetmeliği M.5; Periyodik Kontrol M.4.

---

6. Yetkili Servis

Asansörü monte edenin bünyesinde veya onun tarafından yetkilendirilmiş, bakım ve onarım hizmeti veren birimdir. Yetkili servis, asansörün periyodik bakım talimatlarına uygun olarak çalışmalarını yürütür.
Kaynak: İşletme Yönetmeliği M.4.

---

7. Periyodik Kontrol

Asansörlerin yılda en az bir kez, A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılan zorunlu güvenlik kontrolüdür. Bu kontrollerde asansörün temel güvenlik gerekliliklerine uygunluğu denetlenir.
Kaynak: Asansör Yönetmeliği M.5; Periyodik Kontrol M.4.

---

8. Onaylanmış Kuruluş

Asansörlerin veya güvenlik aksamlarının uygunluk değerlendirmesini yapan, Avrupa Komisyonu’na bildirilmiş bağımsız kuruluştur. Bu kuruluş, CE işaretlemesi için gerekli modülleri uygular.
Kaynak: Asansör Yönetmeliği M.5.

---

9. AB Uygunluk Beyanı

Asansörün veya güvenlik aksamının ilgili AB direktiflerindeki temel gerekliliklere uygun olduğunu gösteren, monte eden tarafından düzenlenen belgedir. Bu beyan, asansörün piyasaya arzı için zorunludur.
Kaynak: Asansör Yönetmeliği M.5.

---

Önemli Not

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde asansör tanımlarına ilişkin doğrudan bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle yukarıdaki tanımlar, yalnızca asansör mevzuatı (ilgili üç yönetmelik) esas alınarak verilmiştir.

---

Ortak Tanımların Önemi: Bu tanımlar, asansörün tüm yaşam döngüsü boyunca (montaj, işletme, bakım, periyodik kontrol) sorumlulukları netleştirir. Özellikle bina sorumlusu ve yetkili servis kavramları, güvenli işletme ve bakım zincirinin kilit aktörleridir. Periyodik kontrollerin A tipi kuruluşlarca yapılması ise bağımsız denetimi garanti eder.

Öneri: Asansör projelerinde bu tanımlara uygun hareket edilmesi, hem yasal yükümlülükleri yerine getirmek hem de can güvenliğini sağlamak açısından hayati önem taşır.