Açıkta Yerüstü Depolama ve Tanklar (Yangın Yönetmeliği Madde 119-120) nedir?

Merhaba,

Açıkta yerüstü depolama ve tanklar konusunda size Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) kapsamında bilgi vereceğim. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda doğrudan bir hüküm bulunmadığı için yangın yönetmeliğindeki Madde 119 ve Madde 120'yi esas alıyorum. Bu maddeler, açıkta kurulan yerüstü tanklarının güvenli bir şekilde konumlandırılması, havuzlama, koruma bölgesi ve tehlike bölgeleri gibi kritik hususları düzenler.

1. Açıkta Yerüstü Tankları (Madde 119)

Mesafe Şartı:
Madde 119/1'e göre, açıkta kurulan yerüstü tanklarının meskun yerlerden ve kara/demir yollarından uzaklığı, Yönetmelik eki Ek-12/C'de verilen esaslara göre belirlenir. Bu mesafeler tankın kapasitesine, depolanan sıvının sınıfına göre değişir; kesin değerler için ilgili ek tabloya bakılmalıdır.

Havuzlama (Madde 119/2):

• Hacim hesabı: Aynı büyüklükte tanklar varsa bir tankın hacmi, farklı boylarda tanklar varsa en büyük tankın hacmi esas alınır.
• Taşınabilir tanklar: Toplam hacmin %75'i veya en az en büyük taşınabilir tankın hacmi havuzlama hacmi olarak alınır.
• Karma depolama: Birden fazla tank tipi bir arada ise yukarıdaki bentlere göre hesaplanan hacimler toplanır.
• Ham petrol / karbonsülfür: Bu maddeler depolandığında havuzlama hacmi toplam hacme eşit alınır.
• Sınıf I, II, III yanıcı sıvılar: Toplam hacim 12500 litreyi geçmedikçe tek havuzlama bölgesinde depolanabilir.
• Ham petrol/karbonsülfür için üst sınır: Depolanan hacim 15000 m³ ve havuzlama yüzeyi 700 m²'yi geçmemelidir.

Havuzlama Yapısı (Madde 119/2-g,ğ,h,ı,i):

• Havuzlama bölgesi hafriyat veya setlerle oluşturulur; sızdırmazlık sağlanmalı ve tüm malzeme (folyo hariç) yanmaz olmalıdır.
• Tanklar, yüksekliklerinin 4/5'inden daha alçak olan set/duvarlardan en az 3 m uzaklıkta (tank cidarından ölçülür) olmalıdır.
• Boru geçişleri sızdırmaz şekilde yerleştirilmeli ve su boşaltma imkânı bulunmalı, akıntılar kapanabilir ve yanıcı sıvıyı ayırabilen düzenle donatılmalıdır.
• Havuzlama hacmi içinde bölmeler varsa, yüksekliği dış duvar yüksekliğinin 4/5'inden az olamaz; kanal varsa üstü açık olmalı veya ızgara konulabilir.
• Havuzlama bölgesinde yalnızca armatür ve boru bulunabilir, tank dışında başka ekipman konulamaz.

Koruma Bölgesi (Madde 119/3):

• Yerüstü tanklarının çevresinde Ek-12/C'ye uygun koruyucu uzaklık bırakılır.
• Taşınabilir kaplarda depolama varsa uzaklıklar Ek-12/D'ye göre belirlenir.
• Koruyucu bölge genişliği tank cidarından itibaren ölçülür ve en az 2/3'ü havuzlama bölgesi dışında olmalıdır.
• Alternatif olarak, yangına 120 dakika dayanıklı, tank yüksekliğinin en az 4/5'i kadar bir duvar/set ile koruma sağlanıyorsa, itfaiye görüşüyle koruyucu bölge daraltılabilir.
• Koruyucu bölgede sadece depo işletmesi için gerekli tesis ve binalar (havuzlama bölgesi dışında) kurulabilir.

Tehlike Bölgeleri (Madde 119/4):

• Tank cidarından 5 m mesafe (zeminden 0.8 m yüksekliğe kadar) 2. Tehlike Bölgesi olarak kabul edilir.
• Havuzlama bölgesinde depolanan yanıcı sıvılar için, havuz setinin üst kenarının 0.8 m üstüne kadar olan alan 1. Tehlike Bölgesi'dir.
• Depolama sahası genel trafiğe açık olmamalı, giriş yasak levhası ile belirtilmelidir.

2. Doldurma/Boşaltma ve Yeraltı Tankları (Madde 120)

Yeraltı Tankları (Madde 120/2):

• Yeraltı tankı, üzerindeki top