Yapı Denetim Kuruluşu Görevleri – 4708 Sayılı Kanun Madde 2 ve Yönetmelik Madde 5

Merhaba,

Yapı denetim kuruluşlarının görev ve sorumlulukları, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesi ve buna dayanılarak çıkarılan Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesi ile detaylı şekilde düzenlenmiştir. Sadece verdiğiniz kaynak bilgilerini kullanarak konuyu safha safha açıklayacağım.

---

1. Kuruluş Yapısı ve Temel Şartlar

Yapı denetim kuruluşu, Bakanlıktan izin belgeli bir tüzel kişi olup nama yazılı ödenmiş sermayenin tamamı mimar ve mühendislere ait olmak zorundadır. Kuruluş, münhasıran yapı denetimi ile uğraşır; başka herhangi bir ticari faaliyette bulunması yasaktır. Ayrıca 2022 yılında yapılan düzenlemeyle 75 yaşını dolduranlar şantiyede denetim görevini yürütemez. (Kanun Madde 2, Yönetmelik Madde 5 – Kuruluş Yapısı başlığı)

---

2. Proje Denetimi Safhası

Bu aşamada denetim kuruluşunun görevleri sırasıyla:

• İmar durumu, aplikasyon, tapu ve zemin etüdü belgelerinin kontrolü,
• Uygulama projeleri ve hesaplarının ilgili mevzuat, standart ve şartnamelere uygunluğunun denetimi,
• Proje müelliflerinin oda üyeliği ve mesleki kısıtlılık taahhütnamesinin kontrolü,
• Elektrik, telefon, doğalgaz tesisat projelerinin de incelenmesi,
• Proje kontrol formu (Form-1) ile eksiklik ve hataların tespiti ve giderilmesi,
• Uygun bulunan projelerin denetçi mimar/mühendis imzası ile tasdik edilmesi.

Tüm bu kontroller, yapının ruhsat aşamasına geçmeden önce tamamlanmalıdır. (Kanun Madde 2, Yönetmelik Madde 5 – Proje Denetimi Safhası)

---

3. Yapı Ruhsatı Safhası

Proje denetimi tamamlandıktan sonra ruhsat aşamasında denetim kuruluşu:

• Yapı bilgilerini Bakanlığa bildirir (Form-2).
• Taahhütname (Form-3), hizmet sözleşmesi (Form-4) ve proje kontrol formunu idareye teslim eder.
• Elektrik, telefon, doğalgaz projeleri onayını 30 gün içinde temin etmekle yükümlüdür. Aksi halde inşaat durdurulur.

Bu süreç, yapı ruhsatının alınabilmesi için zorunlu idari adımlardır. (Kanun Madde 2, Yönetmelik Madde 5 – Yapı Ruhsatı Safhası)

---

4. Yapım Safhası

İnşaatın fiilen başlamasıyla birlikte denetim kuruluşunun sorumlulukları daha da artar:

• İşyeri teslim tutanağı (Form-5) düzenlenir ve 3 iş günü içinde idareye bildirilir.
• Arsanın köşe noktaları tespiti ve yapının aplikasyonu yapılır.
• Malzeme ve imalat deneyleri, Bakanlık izinli laboratuvarlarda yaptırılır.
• Beton dökümü sırasında kalıp, demir ve tesisat kontrolleri yapılır; Form-6 tutanak düzenlenir ve döküm, uygulama denetçisi nezaretinde gerçekleştirilir. Ardından Form-7 ile işlem tamamlanır.
• Deney sonuçları standart dışı çıkarsa, 3 iş günü içinde idareye bildirim yapılır ve imalat durdurulur.
• Ruhsata aykırı imalat tespit edilirse fotoğrafla belgelenir, müteahhide yazılı uyarı yapılır, verilen sürede giderilmezse idareye bildirilir.
• İş sağlığı ve güvenliği (İSG) tedbirleri kontrol edilir.
• Yapı denetleme defteri (Form-8) düzenli olarak takip edilir.
• Her yıl sonu seviye tespit tutanağı hazırlanır.
• İşin tamamlanmasıyla iş bitirme tutanağı (Form-9) düzenlenir. (Kanun Madde 2, Yönetmelik Madde 5 – Yapım Safhası)

---

Özet

Gördüğünüz gibi bir yapı denetim kuruluşu; proje aşamasından yapının tamamlanmasına kadar geçen süreçte **bel