Yanıcı ve Parlayıcı Sıvı Sınıfları — Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Madde 113-115

Değerli meslektaşlarım, yangın güvenliği açısından kritik öneme sahip olan yanıcı ve parlayıcı sıvı sınıflandırmasını, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 113, 114 ve 115'inci maddeleri kapsamında detaylıca ele alacağım. Bu sınıflandırma, depolama, kullanım ve güvenlik önlemleri açısından temel belirleyicidir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda özel bir hüküm bulunmadığından, doğrudan Yangın Yönetmeliği hükümleri uygulanmaktadır.

---

1. Sınıflandırma (Madde 113)

Madde 113'e göre sıvılar, parlama noktalarına ve kaynama noktalarına göre iki ana gruba ayrılır:

Parlayıcı Sıvılar (Sınıf I)

Parlama noktası <37.8°C olan sıvılardır. Kendi içinde üç alt sınıfa ayrılır:

• Sınıf IA: Kaynama noktası <37.8°C (Örn: benzin, aseton)
• Sınıf IB: Kaynama noktası ≥37.8°C (Örn: toluen)
• Sınıf IC: Parlama noktası ≥22.8°C ve <37.8°C aralığında (Örn: ksilen)

Yanıcı Sıvılar

Parlama noktası ≥37.8°C olan sıvılardır. Üç alt sınıfı vardır:

• Sınıf II: Parlama noktası ≥37.8°C ve <60°C (Örn: gazyağı, motorin)
• Sınıf IIIA: Parlama noktası ≥60°C ve <93.4°C (Örn: fuel-oil)
• Sınıf IIIB: Parlama noktası ≥93.4°C (Örn: madeni yağlar)

Bu sınıflandırma, yangın riskini belirlemede ve uygun depolama koşullarını tasarlamada temel alınır. Örneğin, IA sınıfı sıvılar en yüksek riski taşırken, IIIB sınıfı sıvılar nispeten daha güvenlidir.

Önemli: Sayısal eşik değerler (37.8°C, 22.8°C, 60°C, 93.4°C) aynen korunmuştur, hiçbir şekilde değiştirilmemeli veya uydurulmamalıdır.

---

2. Bildirim ve İzin (Madde 114)

Madde 114, bu sıvıların depolanmasına ilişkin idari yükümlülükleri düzenler:

• Bildirim zorunluluğu: Yönetmeliğin Ek-11'inde belirtilen miktar değerlerini aşan depolar için ilgili itfaiye birimine bildirim yapılması zorunludur.
• İtfaiye izni: Ek-11'deki üst sınır değerini aşan depolar veya depolamanın farklı bir yerde (örneğin, standart dışı alan) yapılması durumunda doğrudan itfaiye izni alınması gerekir.

Bu madde, depolama kapasitesine göre denetim mekanizmasını devreye sokar. Herhangi bir miktar eşiği uydurulmamalı, yalnızca Ek-11'deki resmi değerler esas alınmalıdır.

---

3. Depolama Yasakları (Madde 115)

Madde 115, can ve mal güvenliği açısından parlayıcı/yanıcı sıvıların kesinlikle depolanamayacağı yerleri sıralar:

• Koridorlar, geçiş alanları ve merdiven sahanlıkları
• Merdiven altı ve bodrum katlar
• Herkesin serbestçe girebildiği hol ve fuayeler
• Kaçış yolları (acil çıkış güzergahları)
• Çalışma yerleri (ofis, atölye vb.)
• Lokanta, kahvehane gibi umuma açık yerler

Bu yasaklar, yangın anında tahliye güvenliğini ve yayılma riskini minimize etmeye yöneliktir. Örneğin, bir merdiven altında depolanan 10 litre benzin, yangın sırasında kaçış yolunu tamamen kullanılamaz hale getirebilir.

---

İlgili Kavramlar ve Bütünleşik Yaklaşım

Bu sınıflandırma ve yasaklar, aşağıdaki başlıklarla doğrudan ilişkilidir:

• Tehlikeli Maddeler ve Yangın Güvenliği: Sınıflandırma, tehlikeli madde envanteri ve risk değerlendirmesinin temelini oluşturur