Yanıcı ve Parlayıcı Sıvı Sınıfları — Detaylı Açıklama

Sevgili okur, bu konu Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 113, 114 ve 115. maddelerinde düzenlenmiştir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda doğrudan bir hüküm bulunmadığından, doğrudan Yangın Yönetmeliği'ne başvuruyorum.

---

1️⃣ Sınıflandırma (Madde 113)

Yangın Yönetmeliği, sıvıları parlama noktası ve kaynama noktası değerlerine göre iki ana gruba ayırır:

A) Parlayıcı Sıvılar — Sınıf I

Parlama noktası 37,8°C'nin altında olan sıvılardır. Kendi içinde üç alt sınıfa ayrılır:

Alt Sınıf	Parlama Noktası	Kaynama Noktası	Örnek
IA	<37,8°C	<37,8°C	Benzin, aseton
IB	<37,8°C	≥37,8°C	Toluen
IC	≥22,8°C ve <37,8°C	—	Ksilen

B) Yanıcı Sıvılar — Sınıf II, IIIA, IIIB

Parlama noktası 37,8°C ve üzeri olan sıvılardır:

Sınıf	Parlama Noktası Aralığı	Örnek
Sınıf II	≥37,8°C ve <60°C	Gazyağı, motorin
Sınıf IIIA	≥60°C ve <93,4°C	Fuel-oil
Sınıf IIIB	≥93,4°C	Madeni yağlar

Önemli not: Sınıf IA ve IB'de parlayıcı sıvıların kaynama noktası da belirleyicidir. IA'da her iki sıcaklık da 37,8°C'nin altındayken, IB'de parlama noktası düşük ama kaynama noktası yüksektir.

---

2️⃣ Bildirim ve İzin Zorunluluğu (Madde 114)

Bu madde, depolama miktarlarına göre iki farklı yükümlülük getirir:

a) Bildirim Zorunluluğu

• Yönetmeliğin Ek-11'inde belirtilen miktar sınırlarını aşan depolar için bildirim yapılması zorunludur.
• Bu bildirim ilgili itfaiye birimine yapılır.

b) İtfaiye İzni Zorunluluğu

Aşağıdaki durumlarda itfaiye izni alınması gerekir:

• Ek-11'deki üst sınırı aşan miktarlarda depolama yapılacaksa
• Depolama yeri, Ek-11'de belirtilen yerlerden farklı bir yerde yapılacaksa

Pratikte: Küçük atölyelerdeki 200 litrelik variller genelde bildirim kapsamına girerken, büyük akaryakıt depoları mutlaka itfaiye iznine tabidir.

---

3️⃣ Depolama Yasakları (Madde 115)

Bu madde, hangi yerlerde kesinlikle parlayıcı ve yanıcı sıvı depolanamayacağını sıralar:

Yasaklı Alan	Gerekçe
Koridor, geçiş, merdiven sahanlığı	Kaçış yollarını kapatır
Merdiven altı, bodrum	Yangında tahliyeyi engeller
Herkesin girebildiği hol ve fuayeler	Genel güvenlik riski
Kaçış yolları	Acil durum erişimini bloke eder
Çalışma yerleri	Patlama/yangın riski
Lokanta, kahvehane gibi umuma açık yerler	Toplu kullanım alanları

Önemli uyarı: Bu yasak mutlaktır. İstisnası yoktur. Örneğin bir restoranda tüp kullanımı bile bu kapsamda değerlendirilir; tüpün depolanması için ayrı, havalandırmalı bir bölüm gerekir.

---

Özet Tablo

Madde	Konu	Kapsam
113	Sınıflandırma	Parlama/kaynama noktasına göre 6 alt sınıf
114	Bildirim/İzin	Ek-11 sınırlarına göre bildirim veya izin
115	Yasaklı alanlar	Koridor, bodrum, kaçış yolu, umuma açık yerler

---

Bu düzenlemeler Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 113-115. maddelerinde yer almaktadır. Pratik uygulamada sınıflandırmayı doğru yapmak, hem bildirim yükümlülüklerini hem de depolama yerini belirlemede kritik önem taşır.

Unutmayın: Yanlış sınıflandırma, yanlış depolama yerine ve dolayısıyla can güvenliği riskine yol açar. Kesin değerler için mutlaka ürünün Güvenlik Bilgi Formu'na (MSDS) bakın.