Yangın Güvenliği Sorumluluğu (Yangın Yönetmeliği Madde 5-7, 124-125) nedir?

Yangın Güvenliği Sorumluluğu konusu, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (bundan sonra "Yangın Yönetmeliği" olarak anılacaktır) kapsamında düzenlenmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde bu konuda doğrudan bir hüküm bulunmamaktadır, bu nedenle aşağıdaki açıklamalar yalnızca Yangın Yönetmeliği’ne dayanmaktadır.

---

1. Genel Sorumluluk Zinciri (Madde 5–6)

Yangın Yönetmeliği’nin 5. ve 6. maddeleri; yangın güvenliğini sağlama yükümlülüğünü yapının ömrü boyunca farklı aktörlere dağıtır:

Yapı Aşaması	Kim Sorumlu?
Tasarım	Proje müellifi, tasarımcı
Yapım	Yapı müteahhidi, şantiye şefi
Denetim	Yapı denetim kuruluşu
Kullanım	Yapı sahibi, yönetici

Bu zincir, yangın güvenliğinin proje aşamasından kullanıma kadar sürekli bir sorumluluk olduğunu gösterir. Her aşamadaki aktör, kendi döneminde geçerli olan yangın önlemlerini eksiksiz uygulamak ve denetlemekle yükümlüdür.

---

2. İşletme Sorumluluğu (Madde 124)

Yönetmeliğin 124. maddesi, yapının kullanım aşamasındaki sorumluları açıkça tanımlar:

Yapı Türü	Sorumlu Kişi / Makam
Kamu kurumları	En büyük amir
Özel bina/tesis	Sahip veya yönetici
Kat mülkiyetli binalar	Bina yöneticisi

Bu madde, yangın güvenliği yönetiminin tek bir elden ve hiyerarşik olarak sağlanması gerektiğini ortaya koyar. Örneğin bir kamu binasında en üst düzey yönetici; bir apartmanda ise bina yöneticisi, yangın güvenliğinden birinci derecede sorumludur.

---

3. Kat Bazında Sorumluluk (Madde 125)

Madde 125 gereğince, her katta veya bağımsız bölümde çalışanlar arasından bir yangın güvenliği sorumlusu seçilir. Bu kişi;

• Çalışma saatleri boyunca yangın korunma önlemlerini kontrol eder,
• Eksiklikleri yetkili amire bildirir,
• Gerekli durumlarda önlemlerin alınmasını sağlar.

Böylece yangın güvenliği sorumluluğu, bina genelinden her bir kullanıcıya kadar yaygınlaştırılır. Bu hüküm, özellikle büyük iş yerleri, alışveriş merkezleri veya kat mülkiyetli yapılarda kritik önem taşır.

---

4. Yasaklar (Madde 7)

Yangın Yönetmeliği’nin 7. maddesi, yangın güvenliğini tehlikeye atacak eylemleri kesin olarak yasaklar:

• İtfaiye erişimini engelleme: Araç park etme, tabela veya sergi kurma yasaktır.
• Yangın söndürme cihazlarına müdahale: Bozma, karıştırma, kırma yasaktır.
• Yangın musluklarının önünü kapatma: Her türlü malzeme veya ekipmanla engelleme yasaktır.
• Belirlenen yer dışında ateş yakma: Açık alev kullanımı yalnızca yetkili alanlarda yapılabilir.
• Anız yakma: Tarımsal atıkların kontrolsüz yakılması yasaktır.
• Yanıcı/kıvılcımlı malzeme atma: Söndürülmemiş sigara izmariti, kibrit vb. maddelerin atılması yasaktır.

Bu yasaklar, yangının çıkmasını ve yayılmasını önlemeye yönelik temel davranış kurallarıdır. İhlal edilmesi halinde hem idari hem de cezai yaptırımlar söz konusu olabilir.

---

Özet

Yangın Güvenliği Sorumluluğu, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in;

• Madde 5–6 : Proje, yapım, denetim ve kullanım aşamalarındaki genel sorumluluk zincirini,
• Madde 124 : İşletme aşamasında yapı türüne göre sorumlu kişileri,
• Madde 125 : Kat bazında yangın güvenliği sorumlusu atanmasını,
• Madde 7 : Yangın güvenliğini tehdit eden eylemlerin yasaklanmasını

düzenler. Bu maddeler, bir binada yangın güvenliğinin kesintisiz, hiyerarşik ve herkesi kapsayan bir anlayışla yönetilmesini sağlar. Uygulamada sorumluların belirlenmesi, denetim mekanizmalarının işletilmesi ve yasaklara uyulması hayati öneme sahiptir.