Yağmur suyu toplama sistemi zorunlu mu?

Merhaba, sorunuzu yanıtlarken öncelik kuralına uygun olarak önce Tip İmar Yönetmeliği’ne baktım. Bu yönetmelikte yağmur suyu toplama sisteminin zorunluluğuna dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Tip İmar Yönetmeliği Madde 36 yalnızca genel su deposu hacmi ve hidrofor zorunluluğunu düzenler; bu madde yağmur suyu veya gri su toplama sisteminden bahsetmez.

Daha sonra Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kapsamında Madde 57/7-a’yı (Değişik: RG-11/3/2025) inceledim. Bu maddede yağmur suyu toplama ve gri su sistemi düzenlenmiş olmakla birlikte, sistemin zorunlu olduğuna dair açık bir ifade yer almamaktadır. Madde şu şartları getirmektedir:

• Yağmur suyu toplama: Yalnızca çatı yüzeylerinden toplanır; bahçe sulama veya tuvalet sifonlarında kullanılır.
• Depolama: Yıllık toplanabilir yağmur suyu miktarının en az %6’sı kadar depolama yapılması gerekir.
• Standart: TS EN 16941-1’e uygun olmalıdır.
• Tahliye: Yağmur suyu şebekesine bağlanır.

Ayrıca gri su sistemi de aynı maddede düzenlenmiştir:

• Kaynak: Yalnızca duş, küvet, el-yüz lavabolarından toplanan hafif gri su.
• Kullanım: Yalnızca tuvalet sifonları.
• Depolama: Günlük sifon su ihtiyacının en az yarısı kadar depolama.
• Standart: TS EN 16941-2’ye uygun.
• Tahliye: Yağmur suyu şebekesine bağlanamaz, atık su şebekesine bağlanır.

Depolama tankı konumları: Bina bünyesi, bahçe zemini üstü/altı, arka/yan bahçede zemin altı, ön bahçede yol cephesine 2 m’den fazla yaklaşmamak kaydıyla zemin altı.

Yangın yönetmelikleri (BYKHY Madde 92) ise sulu söndürme sistemleri için güvenilir su kaynağı ve yangın rezervi hacmini düzenler. Bu maddede yağmur suyu toplama sisteminin zorunlu olduğuna dair bir hüküm yoktur. Yangın suyu deposu hacmi tehlike sınıfına göre (30-90 dakika) hesaplanır ve başka amaçla kullanılamaz.

Sonuç olarak: Wiki context’te yer alan belgelerde yağmur suyu toplama sisteminin zorunlu olduğuna dair bir madde bulunmamaktadır. PAİY Madde 57/7-a, eğer böyle bir sistem tesis edilecekse uyulması gereken teknik şartları (toplama kaynağı, depolama hacmi, kullanım amacı, standartlar, tahliye) detaylandırır. Bu nedenle sistemin zorunlu olup olmadığı sorusuna net bir “evet” veya “hayır” yanıtı verilemez; mevcut düzenleme isteğe bağlı sistemler için asgari şartları tanımlamaktadır.

İlgili yönetmeliklerde zorunluluk açıkça belirtilmediği için “Bu konuda wiki’de yeterli bilgi bulunmamıştır” demek en doğrusu olacaktır. Genel bir bilgi vermek yerine eksikliği ifade ediyorum. Eğer belirli bir yapı sınıfı (örneğin çok yüksek yapı, umumi bina, konut) için yağmur suyu toplama zorunluluğu aranıyorsa, ilgili belediyenin Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği veya yerel imar planı notları kapsamında ek hükümler olup olmadığı kontrol edilmelidir. Ancak wiki context’te bu yönde bir bilgi yoktur.