Türkiye Deprem Tehlike Haritası nedir?

Türkiye Deprem Tehlike Haritası Nedir?

Yönetmelik: TBDY Ekleri — Binaların Tasarımı İçin Esaslar
Madde: 2.1.2 ve 2.3.2.1

Türkiye Deprem Tehlike Haritası, ülkemizdeki binaların deprem etkisi altında tasarımında esas alınacak deprem yer hareketi verilerini tanımlayan resmî bir haritadır. 22/01/2018 tarih ve 2018/11275 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulmuş olup, https://tdth.afad.gov.tr/ adresli internet sitesinden herkes tarafından erişilebilir durumdadır (Madde 2.1.2).

Bu harita, dört farklı deprem yer hareketi düzeyi için hazırlanmıştır (Bölüm 2.2):

• DD-1 (Çok Seyrek Deprem): 50 yılda aşılma olasılığı %2, tekrarlanma periyodu 2475 yıl.
• DD-2 (Seyrek Deprem / Standart Tasarım Depremi): 50 yılda aşılma olasılığı %10, tekrarlanma periyodu 475 yıl.
• DD-3 (Sık Deprem): 50 yılda aşılma olasılığı %50, tekrarlanma periyodu 72 yıl.
• DD-4 (Çok Sık Deprem / Servis Depremi): 50 yılda aşılma olasılığı %68 (30 yılda %50), tekrarlanma periyodu 43 yıl.

Haritanın temel çıktıları, boyutsuz harita spektral ivme katsayılarıdır (Madde 2.3.2.1):

• Kısa periyot harita spektral ivme katsayısı (S_S)
• 1.0 saniye periyot için harita spektral ivme katsayısı (S_1)

Bu katsayılar, referans zemin koşulu (VS30 = 760 m/s) ve %5 sönüm oranı esas alınarak, birbirine dik iki yatay doğrultudaki deprem etkilerinin geometrik ortalamasına karşı gelen spektral ivmelerin yerçekimi ivmesine (g) bölünmesiyle elde edilir. Yani harita, doğrudan bir ivme değeri değil, boyutsuz bir katsayı sunar.

Bu katsayılar, yerel zemin etki katsayıları (F_S ve F_1) ile çarpılarak tasarım spektral ivme katsayıları (S_DS ve S_D1) hesaplanır (Denklem 2.1). Ardından yatay ve düşey elastik tasarım spektrumları oluşturulur (Madde 2.3.2.3). Yerel zemin etki katsayıları, Tablo 2.1 ve Tablo 2.2’de yer alan yerel zemin sınıflarına (ZF dahil) bağlı olarak belirlenir.

Özetle: Türkiye Deprem Tehlike Haritası, bir bölgenin depremselliğini, farklı olasılık seviyelerinde ve referans bir zeminde tanımlayan, mühendislik hesaplarında kullanılmak üzere boyutsuz spektral ivme katsayıları üreten resmî bir kaynaktır. Deprem yönetmeliklerine uygun yapı tasarımı için zorunlu olan bu harita, AFAD tarafından güncel tutulmakta ve tüm paydaşların kullanımına açıktır.