Topraklama direnci kaç ohm olmalı?

Merhaba, topraklama direnci değeriyle ilgili sorunuza, öncelik sırasına göre Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (Tip İmar Yönetmeliği)’nde bu konuda bir hüküm olup olmadığını kontrol ederek başladım. Verilen wiki bağlamındaki Tip İmar Yönetmeliği maddelerinde (Madde 5 ve Madde 38) topraklama direncine dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Öncelik kuralı gereği İmar Yönetmeliği’nde hüküm yoksa sırasıyla diğer yönetmeliklere bakılır. Ancak Deprem, Yangın veya Yapı Denetim yönetmeliklerine ait topraklama bilgisi wiki’de yer almadığı için, doğrudan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve TS HD 60364 standartlarına dayanan wiki’deki topraklama bilgilerini kullanarak cevap veriyorum.

Topraklama Direnci Değerleri

Wiki’de yer alan “Topraklama Sistemi Ölçüleri” ve “Topraklama” başlıklı kaynaklara göre:

• Binalar için topraklama direnci maksimum 10 Ω (ohm) olmalıdır. Bu değer, bina ana topraklama sisteminin sağlaması gereken en üst sınırdır. Kaçak akımın güvenli şekilde toprağa iletilmesi ve can güvenliğinin sağlanması için bu sınır aşılmamalıdır.
• Yıldırımdan korunma sistemleri için ise topraklama direnci en fazla 2 Ω olarak belirlenmiştir. Yıldırım düşmesi anında oluşan yüksek akımın hızla toprağa aktarılması için daha düşük bir direnç gerekir.

Bu değerler Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve TS HD 60364 standardına dayanır. Her iki kaynak da aynı sınırları verdiği için çelişki yoktur.

Periyodik Ölçüm ve Bakım

• Topraklama direncinin periyodik olarak ölçülmesi ve 10 ohm sınırının korunduğunun kontrol edilmesi zorunludur.
• Ölçüm yaptırmamak sık yapılan hatalardan biridir. Özellikle eski binalarda topraklama tesisatı olmayabilir; tadilat veya güçlendirme sırasında mutlaka eklenmelidir.
• Topraklama sistemi, kaçak akım rölesi ile birlikte çalışır; bu rölelerin düzenli test edilmesi de gerekir.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

• 10 Ω değeri bina ana topraklaması için geçerlidir. Yıldırımdan korunma sistemleri ayrı bir elektrot gerektirebilir ve 2 Ω hedeflenmelidir.
• Topraklama elektrodu (çubuk veya şerit) toprağa gömülürken toprak yapısına göre uygun boy ve derinlik seçilmelidir; direnç değeri ölçülerek onaylanmalıdır.
• Birden fazla topraklama elektrodu kullanılıyorsa (örneğin bina + yıldırım koruma) bunlar birbirine bağlanabilir, ancak her birinin kendi sınır değerini sağlaması gerekir.

Özet

• Bina topraklaması için maksimum direnç: 10 Ω
• Yıldırımdan korunma topraklaması için maksimum direnç: 2 Ω
• Kaynak: Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği & TS HD 60364
• Periyodik ölçüm ve bakım zorunludur.

Bu konuda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde veya diğer yönetmeliklerde (Deprem, Yangın, Yapı Denetim) wiki bağlamında ek bir bilgi bulunmadığı için yukarıdaki değerler geçerlidir. Eğer projenizde özel bir durum (örneğin hassas tıbbi cihaz, endüstriyel tesis) varsa ilgili standardın daha sıkı sınırlar getirebileceğini unutmayın.