Aydınlatma Tasarımında Minimum Lüks Değerleri

Verdiğiniz wiki/mevzuat içeriği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kapsamında değildir. PAİY'de aydınlatma ile ilgili spesifik bir lüks değeri maddesi bulunmamaktadır. Bu nedenle, mevcut wiki kayıtlarındaki Elektrik Tesisat Mevzuatı ve Yangın Mevzuatı hükümleri esas alınarak cevap verilecektir.

Bulunan değerler, mekânın niteliğine ve duruma göre farklılık göstermektedir. Net sayısal değerler aşağıda yapılandırılmıştır:

1. Elektrik Tesisat Mevzuatına Göre Teknik Hacimler

En net ve bağlayıcı değerler Madde 23'te belirtilmiştir. Bu değerler salt elektrik tesisatının bir parçası olan odalara yöneliktir:

• Yüksek Gerilim (YG) Hücreleri ve AG Pano Odaları: Minimum 250 lüks (Kaynak [8], Madde 23)
• Transformatör Odaları: Minimum 150 lüks (Kaynak [8], Madde 23)
• Acil Durum (Yedek): Bu mahallerde en az 1 adet akü beslemeli lamba zorunludur.

Dikkat Edilmesi Gereken Çelişki: Wiki içeriğindeki farklı maddelerde genel "tesis" tanımı için çelişkili ifadeler vardır:

• Madde 36 (Kaynak [1]): Genel tesis aydınlık seviyesini 60 lüks olarak verir.
• Madde 35/ELK-Y03 (Kaynak [6]): Genel tesis aydınlık şiddetini 250 lüks olarak verir ve acil durum aydınlatması ister.
• Not: Bu iki değer çelişse de, spesifik olarak Madde 23’teki pano/trafo odası değerleri (250/150 lüks) nettir.

2. Yangın Mevzuatına Göre Acil Durum ve Kaçış Yolları

Madde 72/YAN-Y01 (Kaynak [9]) yüksek binalar ve kaçış yolları için standartları belirler:

• Kaçış Yolu Zemini: Minimum 1 lüks (Merkez hattı üzerinde)
• Süre Sonu Alt Limit: 0.5 lüks'ün altına düşmemelidir.
• Maks/Min Oranı: En aydınlık ve en karanlık nokta arasındaki fark 1/40'tan fazla olamaz.
• Çalışma Süresi:
  • Standart: En az 60 dakika.
  • Kullanıcı yükü 200’den fazlaysa: En az 120 dakika.

3. Yaşam Alanları ve Genel Mekanlar İçin Tavsiye Edilen Değerler

Bunlar mevzuatın katı zorunluluklarından ziyade, kaynaklarda belirtilen planlama/pratik tasarım değerleridir:

• Oturma Odası / Yatak Odası (Genel): 100 – 150 lüks (Kaynak [2], [3]). Karartmalı tavan armatürü önerilir.
• Salon / Oturma Odası (Geniş Kapsamlı): 150 – 300 lüks (Kaynak [5]). Karartmalı olması ve TV alanına dikkat edilmesi önerilir.
• Mutfak (Genel): 150 – 200 lüks (Kaynak [4]). Tezgah üstüne özel aydınlatma eklenmesi tavsiye edilir.
• Bahçe/Dış Mekan Yürüyüş Yolu: 5 – 10 lüks (Kaynak [10]). Bollard (direk) yüksekliği 60-80 cm olarak belirlenmiştir.

Özetle: Projeniz bir trafo/pano odası ise 250/150 lüks, bir kaçış yolu ise 1 lüks, yaşam alanı ise 100-150 lüks taban değerlerini dikkate almalısınız.