Sığınak zorunlu mu hangi binalarda

Merhaba, sığınak zorunluluğu konusunu netleştirelim. Öncelikle belirteyim ki, mevcut Wiki içeriğinde Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne (PAİY) dair bir bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle doğrudan Sığınak Yönetmeliği hükümlerini esas alarak cevap vereceğim.

Sığınak Zorunluluğu Genel Kural

Sığınak Yönetmeliği Madde 7'ye göre, serpinti sığınakları, bu maddede sayılan istisnalar dışında her türlü tesis ve binalarda yapılmak zorundadır. Yani kural olarak, sığınak yapma yükümlülüğü vardır; istisnalar ise sınırlı sayıda ve açıkça belirtilmiştir.

Sığınak Zorunluluğu Olmayan Binalar (İstisnalar)

Aynı maddeye göre, onaylı yapı ruhsatı eki mimari projesinde aşağıdaki durumlarda sığınak yapma zorunluluğu aranmaz:

• (a) Konut kullanımlı yapılar: 10'dan az bağımsız bölümü olan sadece konut kullanımlı yapılar.
• (b) Konut dışı kullanımlı yapılar ve resmi binalar: Emsal hesabına konu alanı 1500 m²'den az olan konut dışı kullanımlı yapılar ile 1000 m²'den az olan resmi binalar.
• (c) Karma kullanımlı yapılar: Konut kullanımlı bağımsız bölüm sayısı 10'dan az olup, binanın tamamının emsal hesabına konu alanı 1500 m²'den az olan, konutla birlikte aynı zamanda konut dışı kullanımlı yapılar.
• (ç) Konaklama ve bakım tesisleri: Toplam yatak sayısı 50 ve daha az olan yurt, koğuş, otel ile diğer konaklama tesisleri; toplam yatak sayısı 25 ve daha az olan engelli, yaşlı, çocuk sürekli bakımevi ve yataklı sağlık tesisleri.
• (d) Tarım, hayvancılık ve sanayi yapıları: Besihane, tavuk çiftliği, sera ve benzeri olarak belirlenen ve başkaca bir kullanım içermeyen tarım ve hayvancılık yapıları ile emsal hesabına konu alanı 2000 m²'den az olan her türlü imalat ve sanayi tesisleri.
• (e) Güvenlik yapıları: Ceza infaz kurumları, tutukevleri gibi yoğun güvenlik gerektiren ve önlem alınan yapılar.
• (f) Mevcut sığınaklı yapılar: Tamamı Madde 8'de belirlenen ölçü ve standartlarda yapılmış olan yapılar (yani içinde zaten standartlara uygun sığınak bulunan yapılar).
• (g) Diğer yapılar: Yerüstü otopark yapıları, açık ve kapalı pazar yerleri, depo, antrepo, akaryakıt ve LPG istasyonları, 5000 kişiden az seyirci kapasitesine sahip stadyum ve benzeri açık ve kapalı spor tesisleri.

Önemli not: 5000 kişi ve üzeri seyirci kapasitesine sahip yeni stadyum ve kapalı spor tesislerinde sığınak aranır. Mevcut stadyumların bodrum katları varsa, rezerv alan tespit edilerek düzenlenir.

Sığınak Büyüklüğü ve Ruhsat Şartı

Madde 8'e göre, sığınak yapılması zorunlu olan binalarda kişi başına en az net 1 metrekare sığınak yeri ayrılmalıdır.

Madde 14 ise şunları söyler:

• Sığınak yeri ayrılmadıkça ve projelere işlenmedikçe yapı ruhsatı düzenlenemez.
• Sığınak tesis edilmedikçe ve denetim raporlarında belirtilmedikçe yapı kullanma izni verilemez.
• Sığınak olarak ayrılmış bölümlerde yönetmeliğe aykırı değişiklik yapılamaz. Barışta farklı amaçla kullanılabilir ancak sığınak özellikleri korunmalıdır.

Özet

Sığınak zorunluluğu kural olarak tüm binalarda vardır, ancak yukarıda sayılan istisnalar kapsamındaki binalarda aranmaz. Eğer projeniz bu istisnalardan birine girmiyorsa, kişi başı 1 m² net alan hesabıyla sığınak yapmak ve bunu ruhsat aşamasında projeye işlemek zorundasınız.

Uyarı: Bu cevap yalnızca sağlanan Wiki içeriğine (Sığınak Yönetmeliği Madde 7, 8 ve 14) dayanmaktadır. İmar yönetmeliği veya diğer yönetmeliklerde ek hükümler olabilir ancak Wiki'de bu konuda yeterli bilgi bulunmamaktadır. Kesin uygulama için yerel idarenize ve ilgili afet acil durum müdürlüğüne danışmanızı öneririm.