Nivelman (Yükseklik) Ölçmeleri (M.28-32) ne kadar olmalıdır?

Harita ve Kadastro (Birleştirilmiş) Yönetmeliği kapsamında M.28-32 ve ilgili maddelerde nivelman ölçmelerine ilişkin standartlar aşağıda detaylandırılmıştır. Sorunuzdaki “ne kadar” ifadesi; ölçme sıklığı, geçki/lup uzunluğu, kapanma hataları, doğruluk ölçütleri ve yöntem esaslarına karşılık gelmektedir.

1. Nivelman Ağlarının Planlama ve Uzunluk Kriterleri

• Ara Nivelman Ağı (Madde 32):

  • Başı ve sonu ana nivelman noktalarına bağlı toplam geçki uzunluğu 10 km’yi geçemez.
  • En az iki ana nivelman noktası içeren luplar da 10 km’yi aşamaz.
  • Geçki üzerindeki nokta sıklığı 750 m – 1000 m arasında olmalıdır.

• Yardımcı Nivelman Noktaları (Madde 36):

  • Nivelman yolunun uzunluğu, bağlantı noktaları arasındaki geometrik uzunluğun 2 katını geçemez.

• Hassas Trigonometrik Nivelman ve Geometrik Nivelman (Madde 42):

  • Hassas trigonometrik nivelmanda yükseklik farkları 300–500 m’lik parçalar halinde ölçülür.
  • Her iki yöntemde de nivelman geçkisinin toplam uzunluğu 2.5 km’yi geçemez.

2. Ölçme Doğrulukları ve Kullanılacak Aletler

• Bağlantı Nivelmanı (Madde 33):

  • Gidiş-dönüş nivelmanıyla yükseklik farkını ±1.5 mm/km veya daha iyi duyarlıkta belirleyebilen nivo ve miralar kullanılır. Mira okumaları 0.1 mm’ye kadar kaydedilir. Alet-mira uzaklığı en fazla 50 m alınır.

• Yardımcı Nivelman Noktaları (Madde 36):

  • Gidiş-dönüş nivelmanıyla yükseklik farkını ±2.5 mm/km veya daha iyi doğrulukla belirleyebilen nivo ve miralar kullanılır.

• Hassas Trigonometrik Nivelman – Geometrik Nivelman (Madde 42/1):

  • Geometrik nivelman (eğim >%20 olan yerlerde) ±2.5 mm/km duyarlıkla yapılır.

• Poligon Noktaları (Madde 27/g):

  • Trigonometrik nivelmanda düşey açı ölçme doğruluğu ±10cc (3”) veya daha iyi olan aletler kullanılır. İki yükseklik farkı arasındaki fark 3 cm’yi geçemez.

3. Kapanma Hata Sınırları

• Geçki/Lup Kapanmaları (Madde 38) — (w_L gidiş-dönüş ortalamalarından hesaplanır):

  • Ana nivelmanda: w_L ≤ 15 √L (L = km cinsinden nivelman lup uzunluğu, sonuç mm)
  • Ara nivelmanda: w_L ≤ 18 √L (L = km, sonuç mm)

• Proje Alanındaki Yükseklik Farkı Kontrolü (Madde 91) — (dH ölçülmüş/hesaplanmış farklar arasındaki mutlak değer):

  • Ana nivelman ağı için: dH ≤ 16 √S (S = km, sonuç mm)
  • Ara nivelman ağı için: dH ≤ 20 √S (S = km, sonuç mm)
  • Poligon ve RS nivelmanı için: dH ≤ 40 √S + 0.0004·ΔH (S = km, ΔH = metre, sonuç mm)

4. Diğer Zorunlu Hususlar (Ölçme Yöntemi)

• Bağlantı Nivelmanı (Madde 33):

  • Alet kurma sayısı çift olur.
  • Çift mira ve mira altlıkları (papuç, çarık) kullanılır.
  • Tek bölümlü miralarda I – G – I – G; çift bölümlü miralarda I₁ – G₁ – I₂ – G₂ okuma sırası uygulanır.
  • En küçük orta çizgi okuması 0.5 m alınır.

• Dengeleme ve Testler (Madde 39):

  • Ağlar serbest veya zorlamasız dengelenir. Uyuşumsuz ölçüler α=0.05 (güven düzeyi %95) ile ayıklanır.

Yukarıdaki değerlerin tamamı Harita ve Kadastro (Birleştirilmiş) Yönetmeliği’nin ilgili maddelerinden alınmıştır. Sorunuzda atıf yapılan M.28-32 aralığı özellikle ara nivelman ağının planlama ve ölçme esaslarını içermekte olup, bu standartlar Madde 32 ile birlikte yukarıda listelenmiştir.