Mevcut Yapılarda Kaçış Merdiveni Kuralları (BYKHY Madde 151-156)

Mevcut yapılarda kaçış merdivenlerine ilişkin kurallar Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) Madde 151-156 kapsamında düzenlenmiştir. Bu maddeler; merdiven konumlandırma, yüksek bina özel şartları ve bodrum kat çıkış zorunluluklarını detaylandırmaktadır. Aşağıda her bir maddeye ait esasları bulabilirsiniz.

1. Kaçış Merdiveni Konumlandırma Esasları (Madde 151)

BYKHY Madde 151 uyarınca kaçış yolları ve merdivenler birbirinin alternatifi olacak şekilde düzenlenmeli ve tabii zemine kadar ulaştırılması esastır. Şu istisna ve zorunluluklar bulunur:

• 3 metre kuralı: Tabii zemine indirilmesi mümkün olmayan hallerde kaçış merdiveni yerden 3 m yukarıda sonlandırılabilir.
• Zorunlu indirme şartları: Aşağıdaki binalarda kaçış merdiveninin tabii zemine indirilmesi zorunludur:
  • Eğitim, sağlık, eğlence ve konaklama yapıları (kapasite > 50 kişi)
  • Tüm binalar (kapasite > 100 kişi)
• Bitişik nizam arka cephe çıkışı: Arka cephedeki kaçış çıkışının binadan minimum 15 m ve en az bina yüksekliği kadar açık alana ulaşması gerekir.

2. Yüksek Bina Kaçış Merdivenleri (Madde 155)

BYKHY Madde 155, bina yüksekliğine göre havalandırma ve basınçlandırma şartlarını belirler:

Yasak hüküm: Kaçış merdiveni ile mutfak, banyo veya servis merdiveni aynı aydınlığı paylaşamaz. Bu, duman sızdırmazlığı ve güvenli kaçış için kritik bir kuraldır.

3. Bodrum Kat Kaçış Merdivenleri (Madde 156)

BYKHY Madde 156 gereğince bodrum katlarda aşağıdaki durumlarda alternatif 2. çıkış zorunludur:

• Gaz kullanımı: Konutlar hariç bodrum mutfaklarda gaz kullanımı varsa ikinci çıkış gereklidir.
• Kişi yoğunluğu: Topluma açık bodrumlarda:
  • Doğrudan dışarı çıkışı olmayan: > 25 kişi
  • Doğrudan dışarı çıkışı olan: > 50 kişi
• Çok katlı bodrumlar: İmalat, üretim veya depolama amacıyla kullanılan çok katlı bodrumlarda ikinci çıkış zorunlu hale gelir.

Zemin — Bodrum ayrımı kuralı: Üst katlardan inen kişilerin bodruma yanlışlıkla inmesini önlemek için zemin sahanlığında kapı veya fiziki engel bulundurulmalı ya da görünür yönlendirme işareti konulmalıdır.

İlgili Madde Detayları

Bu maddeler aşağıdaki kavramlarla doğrudan ilişkilidir ve uygulamada birlikte değerlendirilmelidir:

• [[Kaçış Merdiveni Detay]]
• [[Kaçış Merdiveni Havalandırma]]
• [[Yangın Mevcut Yapılar]]
• [[Mevcut Yapı Kaçış Yolu]]

Özet: BYKHY Madde 151-156, mevcut yapılarda kaçış merdivenlerinin alternatifli ve güvenli bir şekilde düzenlenmesini, tabii zemine ulaştırılmasını, yüksek binalarda basınçlandırma şartlarını ve bodrum katlarda ikinci çıkış zorunluluğunu getirmektedir. Tüm bu kurallar can güvenliği açısından emredici niteliktedir.

Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) – Madde 151-156