Mevcut Yapılar İçin Özel Hükümler (BYKHY Madde 138-144)

Sevgili okur, mevcut yapıların yangın güvenliği konusunda Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) özel ve esnek bir yaklaşım benimser. Çünkü eski yapıları bugünün katı kurallarına tamamen uydurmak çoğu zaman mümkün olmaz. İşte bu noktada BYKHY'nin 138 ila 144. maddeleri devreye girer. Gelin bu maddeleri tek tek, samimi ama profesyonel bir dille inceleyelim.

Madde 138 – Mevcut Yapı Tanımı

Bu madde, yönetmeliğin kapsamına giren mevcut yapıların hangi tarihten önce ruhsat aldığını netleştirir. Buna göre 19/12/2007 tarihinden önce yapı ruhsatı alınmış tüm yapılar “mevcut yapı” sayılır. Bu tarih, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği gündür. Yani 2007 sonrası ruhsatlı binalar tamamen yeni kurallara tabidir; 2007 öncesi ruhsatlılar ise bu özel hükümlerden yararlanır.

Madde 139 – Uygulanacak Hükümler

Eğer mevcut bir yapının kullanım amacı değiştirilmişse, o zaman işler değişir. Bu durumda yapı, yönetmeliğin diğer kısımlarındaki tüm yangın güvenliği hükümlerine uymak zorundadır. Yani kullanım amacı değişikliği, mevcut yapı ayrıcalığını ortadan kaldırır ve yapıyı yeni bina statüsüne sokar.

Madde 140 – Uygulanmayacak Hükümler

Bazı mevcut yapılar, belirli bir durumda yönetmelik hükmünden muaftır. Şöyle ki: M.112/f.1-j bendi (doğalgaz tesisatı ile ilgili bir hüküm) mevcut yapılarda uygulanmaz, ancak bu yapılarda doğalgaz tesisatı yapılmışsa. Yani eski binanıza doğalgaz tesisatı döşenmişse, o madde sizin için geçerli değildir. Aksi halde geçerlidir.

Madde 141 – İlave Çıkış/Merdiven

Can güvenliği açısından kritik bir maddedir. Eğer mevcut bir yapının kullanımı, yangın anında ilave bir çıkış veya kaçış merdiveni gerektiriyorsa, bu işlem bina bütünü göz önüne alınarak yapılır. Yani sadece bir daire veya kat değil, tüm bina değerlendirilir. Bu ilave çıkış veya kaçış merdivenini bina sahibi veya kat malikleri yaptırmakla yükümlüdür. Bu madde, mevcut yapıların can güvenliğini artırmak için esneklik tanır.

Madde 144 – Genel Kural (Açıklık Olan Hususlar)

Yönetmelikte açıkça belirtilmeyen veya uygulamada tereddüt oluşan konularda yapı ruhsatı veren idarenin görüşü esas alınır. Yani belediye veya ilgili idare son sözü söyler. Ayrıca alınması gereken tüm tedbirler bina sahibi veya kat malikleri tarafından yaptırılır. Bu madde, uygulamada karşılaşılabilecek boşlukları doldurur ve sorumluluğu açıkça tanımlar.

Madde 145 – Taşıyıcı Sistem (Aslında 138-144 dışında ama verilen bilgide yer alıyor)

Mevcut yapılar için M.23/f.4 maddesi uygulanır. Bu hüküm, taşıyıcı sistem elemanlarının yangın dayanım süresini belirler. Yani mevcut yapılarda taşıyıcı sistemin yangına dayanma süresi, bu maddeye göre değerlendirilir.

---

Özet ve Önemli Hatırlatmalar

• Mevcut yapı tanımı: 19/12/2007 öncesi ruhsatlı yapılar.
• Kullanım amacı değişirse, yeni bina kuralları uygulanır.
• Doğalgaz tesisatı yapılmış mevcut yapılarda M.112/f.1-j uygulanmaz.
• İlave çıkış/kaçış merdiveni gerekiyorsa, tüm bina değerlendirilir ve maliyet maliklere aittir.
• Belirsiz durumlarda idare görüşü esas, tüm tedbirler maliklerce yapılır.
• Taşıyıcı sistem dayanımı M.23/f.4 kapsamında değerlendirilir.

Unutmayın: BYKHY’nin bu maddeleri, eski yapıları korumak değil, can ve mal güvenliğini makul ölçülerde sağlamak için tasarlanmıştır. Mevcut yapınızda herhangi bir değişiklik yapmayı düşünüyorsanız, mutlaka ilgili idareye danışın. Çünkü her bina kendine özgüdür ve genel kurallar her zaman tam olarak uymayabilir.

Uygulamada karşını