Kuranglez nedir?

Merhaba! Kuranglez hakkında net bilgi vermek için elimizdeki yönetmelik verilerini kullanacağım. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY)’nin 4/bbb maddesi bu konuda doğrudan hüküm içeriyor. Aşağıda detaylı açıklamayı bulabilirsiniz.

---

Kuranglez Nedir?

Kuranglez, binaların tabii zemin altında kalan bölümlerine (bodrum katlar, alt kotlar) doğal ışık ve havalandırma sağlamak amacıyla yapılan küçük ışıklıklardır. Yani bodrum katındaki bir mekânın penceresine denk gelecek şekilde, zemin seviyesinin altında açılan küçük bir boşluktur. Bu boşluk sayesinde hem gün ışığı içeri girer hem de hava sirkülasyonu sağlanır.

---

PAİY’e Göre Kuranglez Ölçüleri ve Koşulları (Ana Kural)

Parametre	Değer / Şart
Genişlik (ışıklığın genişliği)	Minimum 0.80 m, maksimum 1.20 m
Derinlik (cephe hattından içeri doğru)	Maksimum 2.00 m
Boy (pencere doğrultusundaki uzunluk)	Pencere genişliğini 0.50 m'den fazla geçemez
Konum	Parsel sınırı içinde ve binaya bitişik olmalıdır
Süreklilik	Binanın hiçbir cephesinde mütemadiyen (kesintisiz/sürekli) yapılamaz
Kullanım amacı	Giriş-çıkış amacı taşımaz; yalnızca ışık ve havalandırma içindir. Ancak yol cephesinde kaçış yolu olarak kullanılabilir.

Uyarı: Bu ölçüler temel kural olup, tüm yapı tipleri için geçerlidir.

---

2024 Değişikliği ile Getirilen Esneklik

13 Ocak 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, tek bağımsız bölümlü umumi binalar için (konut, konaklama ve yataklı mekânlar hariç) kuranglez ölçüleri genişletilmiştir:

Parametre	Yeni Değer
Derinlik	4 m'ye kadar
Genişlik	1.5 m'ye kadar
Önlem	Sel ve su taşkın riskine karşı tedbir alınması zorunludur

Kapsam dışı: Bu esneklik konut, konaklama tesisi ve yataklı tedavi/kalma amaçlı yapılarda uygulanamaz. Yani bir otel, hastane yataklı servisi veya apartman dairesi için bu büyük ölçüler geçerli değildir.

---

Önemli Uyarılar

1. Parsel sınırına dikkat: Kuranglez mutlaka parseliniz içinde kalmalı, komşu parsele taşmamalıdır.
2. Bitişik nizam: Kuranglez, binaya bitişik olmak zorundadır; ayrık bir yapı elemanı değildir.
3. Süreklilik yasağı: Aynı cephede uzun bir hat boyunca ardı ardına kuranglez yapılamaz; bu, hem yapısal dayanımı hem de estetiği korumak içindir.
4. Kaçış yolu istisnası: Sadece yol cephesinde, acil durumda kullanılmak üzere giriş-çıkış amacına izin verilir. Diğer cephelerde bu mümkün değildir.
5. 2024 değişikliğinde su baskınına karşı tedbir: Eğer 4 m derinlik / 1.5 m genişlik kullanılacaksa, sel ve taşkın riskine karşı drenaj, su yalıtımı, pompa vb. önlemler alınmalıdır. Bu bir zorunluluktur.

---

Sonuç

Kuranglez, bodrum katlarına hayat veren, küçük ama işlevsel bir mimari elemandır. PAİY Madde 4/bbb’ye göre standart ölçüler (genişlik 0.80-1.20 m, derinlik max 2.00 m) esastır. Ancak tek bağımsız bölümlü umumi binalarda (konut, konaklama, yataklı mekânlar dışında) 2024 değişikliği ile derinlik 4 m’ye, genişlik 1.5 m’ye çıkabilir. Her durumda parsel sınırı, süreklilik ve giriş-çıkış yasağı kurallarına uyulmalıdır.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği – Madde 4/bbb bu konudaki başlıca kaynağınızdır. Diğer yönetmeliklerde (Deprem, Yangın vb.) çelişen bir hüküm olmadığından, burada verilen bilgiler doğrudan uygulanabilir.

Umarım açıklayıcı olmuştur. Başka bir sorunuz varsa yine aynı yöntemle cevaplamaktan mutluluk duyarım.