Köy Yerleşik Alanlarında Yapılaşma (Plansız Alanlar 5. Bölüm) nedir?

Merhaba! Köy Yerleşik Alanlarında Yapılaşma konusunu, Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği’nin (PAİY değil, doğrudan bu yönetmelik geçerli) 5. Bölüm’ü kapsamında detaylandırayım. Verdiğiniz bilgiler ışığında, bu bölüm Madde 44-61 arasını kapsar ve özellikle köy, mezra ve kırsal yerleşik alanlardaki yapılaşma kurallarını belirler.

---

1. Ruhsat Gerektirmeyen Yapılar (Madde 57)

Köy ve mezra yerleşik alanları ile kırsal yerleşik alanlarda aşağıdaki yapılar yapı ruhsatı ve kullanma izni olmaksızın inşa edilebilir:

• Konut (sadece köy yerleşik alanında geçerli)
• Tarımsal ve hayvancılık amaçlı yapılar (ahır, samanlık, kümes, sera vb.)
• Müştemilat binaları (depo, çamaşırhane, odunluk, garaj vb.)

Ancak şu koşullar zorunludur:

• Projeler fen ve sağlık kurallarına uygun olmalı ve bu uygunluk idare tarafından onaylanmalıdır.
• Muhtarlığa bildirim yapılması şarttır.
• Büyükşehirlerde proje onayı ilçe belediyesi tarafından yapılır.
• Valilikler, bu yapılar için tip proje temin edebilir.

Önemli: Ruhsatsız yapılsa da projenin idare onayı ve muhtarlığa bildirim yapılmazsa yapı kaçak sayılır ve yıkım riski doğar.

---

2. Ruhsat Gerektiren Yapılar (Madde 58)

Madde 57’de sayılanların dışındaki tüm yapılar ruhsata tabidir. Örneğin:

• Ticari yapılar
• Sosyal tesisler
• Okul, cami, sağlık tesisi, karakol gibi kamu yapıları

Bu yapılarda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) hükümleri uygulanır. Ancak kamusal yapılar (okul, cami vb.) için imar planı şartı aranmaz; yer seçimi komisyon tarafından belirlenir.

Not: PAİY ile Plansız Alanlar Yönetmeliği çelişirse PAİY geçerlidir. Ancak köy yerleşik alanı özelinde Plansız Alanlar Yönetmeliği’nin 5. Bölüm’ü doğrudan uygulanır.

---

3. Bina Yükseklik ve Kat Sınırları (Madde 47-50)

Durum	Maksimum Yükseklik / Kat	Açıklama
Yanında yüksek bina varsa	O bina kadar, en fazla 2 kat / 6.50 m	Mevcut yapıya uyum sağlanır
İki yanındaki binalar daha alçak	En fazla 2 kat / 6.50 m	Çevreyle uyum zorunlu
Hiç yapılaşma yoksa	En fazla 2 kat / 6.50 m	Yeni yapılaşma başlangıcı
Tarımsal yapılar (teknik gereklilik)	2 katına kadar artırılabilir	Maksimum 4 kat / 13.00 m (teknik gerekçe ile)

Dikkat: Kat adedi bodrum katı dahil hesaplanır. Zemin kat + 1 normal kat = 2 kat, bodrum varsa 3 kat olabilir mi? Hayır, bodrum da kat sayısına dahildir. Yani bodrum + zemin = 2 kat, 6.50 m’yi aşamaz.

---

4. Yapı Malzemesi Kısıtlamaları

• Kerpiç yapılar: Maksimum 1 bodrum + 1 zemin kat olmak üzere toplam yükseklik 3.50 m’yi geçemez.
• Ahşap yapılar: Bitişik nizamda (yanındaki yapıya bitişik) inşa edilemez. Müstakil olmalıdır.

---

5. Özet ve Uyarılar

• Öncelik: Bu bölüm, Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği’ne tabidir. PAİY ile çeli