Kaçış Rampaları – Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Madde 44

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in 44. maddesi kaçış rampalarını düzenler. Bu maddeye göre yangın anında güvenli tahliye sağlamak amacıyla iç ve dış kaçış rampaları, kaçış merdivenleri yerine kullanılabilir. Yani bir binada kaçış yolu olarak rampa tertip edilmesi mümkündür, ancak bunun için belirli teknik şartların sağlanması gerekir.

Genel Kural ve Kaçış Merdiveni ile Eşdeğerlik

Madde 44’ün ilk cümlesi şöyledir: “İç ve dış kaçış rampaları, kaçış merdivenleri yerine kullanılabilir.” Bu hüküm, rampanın bir kaçış yolu elemanı olarak merdivenle aynı işlevi görebileceğini belirtir. Dolayısıyla rampa tasarımında, kaçış merdivenleri için geçerli olan genişlik, kapasite, korunum gibi kurallar aynen uygulanır.

Uygulanması Gereken Koşullar

Madde 44 kapsamında kaçış rampalarının taşıması gereken temel koşullar şunlardır:

• Kaçış merdiveni ile aynı genişlik ve kapasite kuralları – Rampanın genişliği, merdiven genişliği hesabına göre belirlenir. Kullanıcı sayısına bağlı olarak yeterli genişlik sağlanmalıdır.
• Kaymaz zemin malzemesi – Rampa yüzeyi, ıslak veya kuru koşullarda kaymayı önleyecek nitelikte olmalıdır.
• Korkuluk ve küpeşte zorunlu – Her iki tarafta da korkuluk ve küpeşte bulundurulmalıdır.
• Korunumlu olması gerekiyorsa merdiven gibi korunumlu – Eğer kaçış rampasının korunumlu (yangına dayanıklı bir hacim içinde) olması gerekiyorsa, bu korunum kaçış merdiveni ile aynı standartta sağlanır.

Eğim Sınırları

Madde 44, rampaya uygulanacak maksimum eğimi açıkça belirtmiştir:

Engelli erişiminin zorunlu olduğu binalarda (örneğin; hastane, huzurevi, engelli otoparkı gibi tesislerde) eğim %8’i geçemez. Bu durumda TS 9111 standardına uyulur.

Yangın Yönetmeliği Hiyerarşisi ve Dikkat Edilecek Husus

Yönergeye göre öncelik Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY)’dedir. Ancak bu konuda PAİY’de kaçış rampalarına dair özel bir hüküm bulunmamaktadır (verilen bilgilerde PAİY maddesi yok). Bu nedenle doğrudan Yangın Yönetmeliği Madde 44 uygulanır. Ayrıca rampa tasarımında Deprem, Yapı Denetim gibi diğer yönetmeliklerde çelişen bir hüküm olmadığı için ek bir düzenleme aranmaz.

Uygulama Notları

• Kaçış rampası, kaçış yolu bütününün bir parçasıdır. Kaçış yolu genişliği, kaçış mesafesi ve yönlendirme işaretleri ile birlikte değerlendirilmelidir.
• Bina girişleri ve rampalar başlığı altında da rampanın bina girişi ile uyumu gözetilmelidir.
• Yangın anında kaçış rampasının kullanılabilir durumda olması için acil durum aydınlatması ve yönlendirme işaretleri de tesis edilmelidir (bu hususlar Madde 44’te yazılı olmasa da genel kaçış yolu kuralları gereğidir).

Özet

Bu bilgiler ışığında, proje aşamasında kaçış rampası tasarlanırken eğim ve diğer güvenlik önlemlerine mutlaka uyulmalı, engelli erişimi gereken durumlarda eğim %8’e düşürülmelidir.

Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Madde 44.