Jeoid Modeli ve Yükseklik Dönüşümü (Y01) ne kadar olmalıdır?

Cevabınızı, verdiğiniz wiki/mevzuat içeriklerine dayanarak yapılandırıyorum. Öncelikle belirtmek gerekir ki bu konu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kapsamında değil, Harita ve Kadastro teknik mevzuatı kapsamındadır.

Sorunuzdaki "ne kadar olmalıdır" ifadesi, jeoid modellemesi ve yükseklik dönüşümündeki doğruluk hassasiyetini kastetmektedir. İlgili dokümanlara göre bu hassasiyet sınırı net olarak belirtilmiştir.

Cevap: Jeoid Modeli Uyuşum Doğruluğu (Hassasiyet)

Jeoid dayanak noktalarının modelleme hassasiyeti için belirlenen tolerans değeri şudur:

Bu değer, jeoid dayanak noktalarının elipsoit yüksekliği (GPS) ve Helmert ortometrik yüksekliği (nivelman) arasındaki uyuşumun istatistiksel testinde kullanılır. Test sırasında istatistik güven düzeyi 1-α = 0.95 alınır. Eğer bir noktada uyuşumsuzluk tespit edilirse, o noktanın hem elipsoit hem de ortometrik yüksekliği yeniden ölçülür.

Yükseklik Dönüşümü ile İlgili Diğer Teknik Bilgiler

Sorunuzun bağlamı için, wiki'deki diğer parçalardan ilgili tamamlayıcı bilgiler aşağıda özetlenmiştir:

• Temel Formül: GPS elipsoit yüksekliğinden (h) ortometrik yüksekliğe (H) dönüşüm şu bağıntıyla yapılır: H = h - N. Buradaki N, jeoit yüksekliğidir (jeoid ondülasyonu).

• Kullanılacak Model:

  • Türkiye Jeoidi (TG99A) kullanılır veya yerel GPS nivelman jeoidi oluşturulur. (Madde 40 / HRT-Y01)
  • Bir noktanın jeoid yüksekliği (N), modelden doğrudan veya en az üç noktadan enterpolasyon ile hesaplanır. (Madde 42/h / HRT-Y01)

• Modelin Oluşturulması: Jeoit dayanak noktaları ağı kurulurken, noktalar C1, C2, C3 dereceli GPS ağı ve ana/ara nivelman ağının ortak noktalarından seçilir. (Madde 42/a / HRT-Y01)

Wiki dokümanında, genel bir Hassasiyet ve Doğruluk Kriteri olarak harita ölçeklerine göre konum doğrulukları verilmesine rağmen, doğrudan yükseklik (irtifa) doğruluğu için ölçek bazında bir değer bulunmamaktadır. Bu nedenle, jeoid modeli özelinde aranan sayısal tolerans, yukarıda belirtilen ±5 cm'lik uyuşum doğruluğudur.