İstanbul Merdiven ve Asansör Kuralları (İstanbul İmar Yönetmeliği M.33, 36)

Merhaba dostum! İstanbul’da bir proje yürütüyorsan merdiven ve asansör düzenlemeleri can alıcı noktalardan biri. Bu konuda İstanbul İmar Yönetmeliği’nin 33. ve 36. maddeleri sana yol gösterecek. Hadi, maddeleri tek tek açıklayalım.

---

Merdivenler – Madde 33

Bu madde kapsamında merdiven kolu genişliği, sahanlık ölçüleri, basamak boyutları, korkuluk yüksekliği ve basamak sayısı gibi kritik değerler net bir biçimde belirlenmiştir.

Merdiven Kolu ve Sahanlık Genişliği

• Konut binalarında: Merdiven kolu genişliği en az 120 cm olmalıdır.
• Umumi binalarda: Bu genişlik en az 150 cm olarak uygulanır.
• Sahanlık genişliği: Hiçbir durumda merdiven kolu genişliğinden az olamaz. Yani sahanlık, merdivenle aynı genişlikte veya daha geniş olmak zorundadır.

Basamak Ölçüleri

• Basamak yüksekliği (rıht yüksekliği):
  • Konut yapılarında en fazla 17,5 cm
  • Umumi binalarda en fazla 16 cm
• Basamak genişliği (basamak derinliği):
  • Konut yapılarında en az 28 cm
  • Umumi binalarda en az 30 cm

Bir Koldaki Basamak Sayısı

• Maksimum basamak sayısı bina tipine göre 16 veya 18 olarak belirtilmiştir. Bu sınırın aşılması durumunda ara sahanlık yapılması gerekir.

Korkuluk Düzenlemeleri

• Korkuluk yüksekliği:
  • Konut yapılarında en az 90 cm
  • Umumi binalarda en az 110 cm
• Korkuluk boşluk aralığı: Çocuk güvenliği için en fazla 12 cm olmalıdır. Bu ölçü, küçük çocukların başını veya vücudunu sıkıştırmasını önlemek amacıyla belirlenmiştir.

---

Asansörler – Madde 36

Asansör düzenlemeleri, kullanım şartlarına ve yapı erişilebilirliğine odaklanır.

Asansör Zorunluluğu

• Tek bağımsız bölümlü konutlar hariç, yönetmelikte belirtilen kat sayısı ve kullanım amacının üzerindeki tüm yapılarda asansör bulundurulması zorunludur.
• Bu zorunluluk, kat adedi ve yapının kullanım türüne (konut, işyeri, resmi bina vb.) göre ayrıca irdelenir.

Engelli Erişimi

• Asansörler, engelli erişimine uygun olarak tasarlanmalıdır.
• Minimum kabin boyutları ve kapı genişliği, engelli bireylerin tekerlekli sandalye ile rahatça girebileceği ve manevra yapabileceği şekilde belirlenmelidir. Madde 36 bu konuda net ölçü vermese de genel erişilebilirlik ilkelerinin uygulanmasını şart koşar.

---

Özet ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Merdivenlerde konut ve umumi bina ayrımını mutlaka yap. Basamak yükseklikleri ve genişlikleri bu ayrıma göre değişiyor.
• Korkuluk boşluk aralığı 12 cm’yi geçerse çocuk güvenliği ihlali oluşur, proje onayı alamazsın.
• Sahanlık genişliği asla merdiven kolundan dar olmamalı.
• Bir koldaki basamak sayısı 16–18’i aşarsa ara sahanlık yap.
• Asansör zorunluluğu neredeyse tüm çok katlı ve umumi yapılar için geçerli. Tek bağımsız bölümlü konut istisnadır. Engelli kullanımına uygunluk şarttır.

Unutma, bu kurallar İstanbul İmar Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine dayanır. Projeni bu değerlere göre hazırlarsan onay sürecinde sorun yaşamazsın. Başka merak ettiğin bir nokta olursa yine sorabilirsin. Hayırlı işler dilerim!