İstanbul Işıklık ve Hava Bacası Kuralları (İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 34) nedir?

# İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 34: Işıklık ve Hava Bacası Kuralları Merhaba, İstanbul İmar Yönetmeliği'nin (İİY) **Madde 34**'ü, binalardaki **ışıklık** ve **hava bacalarına** ilişkin teknik ve hukuki düzenlemeleri içerir. Bu kurallar, konut ve diğer yapılarda sağlıklı bir yaşam ortamı oluşturmak için yeterli **doğal ışık, havalandırma** ve **hijyen** şartlarını sağlamayı amaçlar. İşte bu maddenin detaylı bir açıklaması: ## 1. Aydınlatma ve Havalandırma İlkeleri (Madde 34, f.1) Bu bent, farklı mekân tipleri için asgari aydınlatma ve havalandırma kaynaklarını belirler: * **Oturma Odası ve Yatak Odaları:** Bu odaların **en az bir tanesi** doğrudan dışarıya (sokağa veya bahçeye) açılan bir pencere ile **doğrudan dışarıdan** ışık ve hava almalıdır. Işıklık ile aydınlatılmaları yeterli değildir. * **Diğer Odalar ve Mutfak:** Koridor, giyinme odası, çocuk oyun alanı gibi diğer odalar ile mutfaklar, doğrudan dışarı açılma şartı olmaksızın, bir **ışıklıktan** ışık ve hava alabilir. * **Banyo ve Tuvaletler:** Bu mekânlar için iki seçenek vardır: Bir **ışıklığa** açılabilirler veya bir **hava bacasından** faydalanabilirler. * **Önemli Bir Kısıtlama:** Hijyen gereği, bir tuvalet veya banyo ile bir oturma/yatak odası veya mutfak **aynı ışıklığa** açılamaz. Bu, hava ve koku geçişini önlemek için kritik bir kuraldır. ## 2. Işıklık Asgari Ölçüleri (Madde 34, f.2) Işıklığın boyutları, binanın kat adedine göre belirlenir. Bu ölçüler, yeterli ışık girişini garanti altına almak için asgari değerlerdir. | Kat Sayısı | Minimum Dar Kenar Uzunluğu | Minimum Alan | | :--- | :--- | :--- | | **1-6 Kat** arası binalar | **1,50 metre** | **4,50 metrekare** | | **7 ve daha fazla Katlı** binalar | **2,00 metre** | **9,00 metrekare** | > **Önemli Not:** Bu ölçüler, ışıklığın **serbest ve açık** kısmı içindir. Üzerine herhangi bir çıkma, balkon veya konsol yapılamaz. ## 3. Hava Bacası Kuralları (Madde 34, f.3-4) * **Asgari Kesit:** Bir hava bacasının iç kesiti en az **0,50 metre x 0,50 metre = 0,25 m²** olmalıdır. * **Daraltma Yasağı:** Bu kesit, baca içinden geçen herhangi bir yapı elemanı (kiriş, boru, vs.) ile **daraltılamaz**. * **Şönt Baca Yasağı:** Hava bacaları, katlardan yatay bağlantılarla birleşen "şönt baca" tipinde **düzenlenemez**. Her baca mümkün olduğunca düşey ve doğrudan olmalıdır. ## 4. Kapasite Kuralı (Madde 34, f.5) Bir ışıklık veya hava bacasından faydalanabilecek mekân (piyes) sayısı sınırlıdır: * Yukarıda belirtilen **asgari ölçülerdeki** bir ışıklık veya hava bacasından, her bir katta **en fazla 4 piyes** (oda, mutfak, banyo vb.) faydalanabilir. * Eğer bir katta bir ışıklıktan faydalanacak piyes sayısı **4'ü aşarsa**, ışıklığın alanı veya hava bacasının kesiti, bu artış oranında **(piyes sayısı/4)** **orantılı olarak büyütülmek zorundadır**. ## 5. Konum ve Parsel İlişkisi (Madde 34, f.6-8) * **Parsel Bağımsızlığı:** Her bina, ışıklık ve havalandırma ihtiyacını **kendi parsel sınırları içinde** karşılamalıdır. Komşu parseldeki bir boşluktan veya ışıklıktan faydalanmak **kesinlikle yasaktır**. * **Başlangıç Katı Esnekliği:** Işıklık, ihtiyaç duyulan kattan itibaren başlatılabilir. Örneğin, zemin kat dükkân olan bir binada ışıklık 1. kattan başlayabilir. * **Komşu Parsel Cephesi:** Işıklığın komşu parsele bakan yüzeyleri, görüntü ve mahremiyet için **tamamen duvar ile kapatılmalıdır**. * **Biti