İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 34: Işıklık ve Hava Bacası Kuralları

Merhaba,

İstanbul İmar Yönetmeliği'nin (İİY) Madde 34'ü, binalardaki ışıklık ve hava bacalarına ilişkin teknik ve hukuki düzenlemeleri içerir. Bu kurallar, konut ve diğer yapılarda sağlıklı bir yaşam ortamı oluşturmak için yeterli doğal ışık, havalandırma ve hijyen şartlarını sağlamayı amaçlar. İşte bu maddenin detaylı bir açıklaması:

1. Aydınlatma ve Havalandırma İlkeleri (Madde 34, f.1)

Bu bent, farklı mekân tipleri için asgari aydınlatma ve havalandırma kaynaklarını belirler:

• Oturma Odası ve Yatak Odaları: Bu odaların en az bir tanesi doğrudan dışarıya (sokağa veya bahçeye) açılan bir pencere ile doğrudan dışarıdan ışık ve hava almalıdır. Işıklık ile aydınlatılmaları yeterli değildir.
• Diğer Odalar ve Mutfak: Koridor, giyinme odası, çocuk oyun alanı gibi diğer odalar ile mutfaklar, doğrudan dışarı açılma şartı olmaksızın, bir ışıklıktan ışık ve hava alabilir.
• Banyo ve Tuvaletler: Bu mekânlar için iki seçenek vardır: Bir ışıklığa açılabilirler veya bir hava bacasından faydalanabilirler.
• Önemli Bir Kısıtlama: Hijyen gereği, bir tuvalet veya banyo ile bir oturma/yatak odası veya mutfak aynı ışıklığa açılamaz. Bu, hava ve koku geçişini önlemek için kritik bir kuraldır.

2. Işıklık Asgari Ölçüleri (Madde 34, f.2)

Işıklığın boyutları, binanın kat adedine göre belirlenir. Bu ölçüler, yeterli ışık girişini garanti altına almak için asgari değerlerdir.

Önemli Not: Bu ölçüler, ışıklığın serbest ve açık kısmı içindir. Üzerine herhangi bir çıkma, balkon veya konsol yapılamaz.

3. Hava Bacası Kuralları (Madde 34, f.3-4)

• Asgari Kesit: Bir hava bacasının iç kesiti en az 0,50 metre x 0,50 metre = 0,25 m² olmalıdır.
• Daraltma Yasağı: Bu kesit, baca içinden geçen herhangi bir yapı elemanı (kiriş, boru, vs.) ile daraltılamaz.
• Şönt Baca Yasağı: Hava bacaları, katlardan yatay bağlantılarla birleşen "şönt baca" tipinde düzenlenemez. Her baca mümkün olduğunca düşey ve doğrudan olmalıdır.

4. Kapasite Kuralı (Madde 34, f.5)

Bir ışıklık veya hava bacasından faydalanabilecek mekân (piyes) sayısı sınırlıdır:

• Yukarıda belirtilen asgari ölçülerdeki bir ışıklık veya hava bacasından, her bir katta en fazla 4 piyes (oda, mutfak, banyo vb.) faydalanabilir.
• Eğer bir katta bir ışıklıktan faydalanacak piyes sayısı 4'ü aşarsa, ışıklığın alanı veya hava bacasının kesiti, bu artış oranında (piyes sayısı/4) orantılı olarak büyütülmek zorundadır.

5. Konum ve Parsel İlişkisi (Madde 34, f.6-8)

• Parsel Bağımsızlığı: Her bina, ışıklık ve havalandırma ihtiyacını kendi parsel sınırları içinde karşılamalıdır. Komşu parseldeki bir boşluktan veya ışıklıktan faydalanmak kesinlikle yasaktır.
• Başlangıç Katı Esnekliği: Işıklık, ihtiyaç duyulan kattan itibaren başlatılabilir. Örneğin, zemin kat dükkân olan bir binada ışıklık 1. kattan başlayabilir.
• Komşu Parsel Cephesi: Işıklığın komşu parsele bakan yüzeyleri, görüntü ve mahremiyet için tamamen duvar ile kapatılmalıdır.
• **Biti