İstanbul Fenni Mesuliyet ve Denetim (İstanbul İmar Yönetmeliği M.68-72) nedir?

İstanbul İmar Yönetmeliği'nin Madde 68-72 aralığı, yapıların fen ve sanat kurallarına uygunluğunun denetimini, teknik sorumluluğu ve yönetmeliğin uygulanmasına dair geçiş hükümlerini kapsar. Bu bölüm, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) ile çelişmediği sürece geçerli olan yerel düzenlemeleri içerir.

Aşağıda ilgili maddelerin detaylarını bulabilirsiniz.

1. Genel Esaslar (Madde 68)

Bu madde, yapı denetimi ve fenni mesuliyete ilişkin genel kuralları belirler. Temel çerçeve, yapıların teknik mevzuata uygun şekilde inşa edilmesi ve denetlenmesidir.

2. Mimari Estetik Komisyonları (Madde 69)

• Kuruluş: Belediyeler tarafından oluşturulabilir.
• Görevi: Yapıların estetik görünümünü ve çevreye uyumunu değerlendirmek. İdareler, bu komisyonlar aracılığıyla şehrin mimari bütünlüğünü korumayı hedefler.

3. Bakanlığın Denetim Yetkisi (Madde 70)

• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (günümüzde ilgili bakanlık), imar uygulamalarını denetleme yetkisine sahiptir.
• Bakanlık denetçileri, talep ettikleri her türlü bilgi ve belgeyi istedikleri süre içinde alma hakkına sahiptir (Madde 70/7 atfı).

4. Fenni Mesuliyet (Madde 71)

Yapının fen ve sanat kurallarına uygun yapılmasının teknik sorumluluğu, yapının tabi olduğu mevzuata göre değişir:

• Yapı Denetimi Kapsamındaki Yapılar: Fenni mesuliyet, ilgili yapı denetim kuruluşuna aittir.
• Kapsam Dışı Yapılar: Fenni mesuliyet, projeyi hazırlayan ve uygulayan mimar ve mühendisler (fen adamları) tarafından üstlenilir.

Bu hüküm, 3194 sayılı İmar Kanunu Madde 38 ile doğrudan ilişkilidir. Kanunun 38. maddesi uyarınca; mimari, statik ve tesisat projelerinin hazırlanması ve uygulanmasındaki fenni mesuliyet, uzmanlık konularına göre mühendisler, mimarlar ve fen adamları tarafından deruhte edilir.

5. Geçiş Hükmü ve Mevzuata Uygunluk (Madde 72/4 — Önemli)

Bu hüküm, İstanbul İmar Yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce ruhsat alıp kullanma izni (iskan) almış yapılarda yapılacak tadilatlar için kritik bir düzenleme getirir.

Eski mevzuata göre yapılmış ve iskan almış yapılarda tadilat yapılırken aşağıdaki hususlara kesinlikle uyulması zorunludur:

• Emsal, inşaat alanı ve kullanım amacı değiştirilemez.
• Ortak alanlar ve bağımsız bölüm arsa payları değiştirilemez.
• Taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyecek müdahaleler yapılamaz.
• Saçak seviyesi ve çekme mesafeleri ihlal edilemez.

Ancak, bu sınırlamalara uymak kaydıyla ve yangın, deprem, yalıtım, enerji verimliliği tedbirleri alınması şartıyla, yapı ruhsatının düzenlendiği tarihteki imar mevzuatına göre tadilat ruhsatı düzenlenebilir.

---

İlgili Diğer Kavramlar ve Kaynaklar

• İmar Kanunu Madde 26: Kamu yapılarında fenni mesuliyetin kamu kurumu veya danışman firma tarafından üstlenilmesi.
• İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 67: Yapı kullanma izni sürecinde fenni mesuliyet raporunun zorunluluğu.
• Kaynak: İstanbul İmar Yönetmeliği (RG: 20/10/2017, değişiklik: 7/12/2018) Madde 68-72.

Başka bir konuda yardımcı olabilir miyim?