İnşaat sahalarında gürültü kirliliğini önlemek için yasal olarak hangi sınırlamalara uyulması gerekmektedir?

Merhaba,

İnşaat sahalarında gürültü kirliliğini önlemek için yasal çerçeve, öncelikle Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunması Yönetmeliği (İSG-Y06) kapsamında düzenlenmiştir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde (Tip İmar) bu konuya ilişkin doğrudan bir hüküm bulunmadığından, mevcut bağlamdaki tek yasal kaynak bu yönetmeliktir. Aşağıda, yönetmeliğin ilgili maddelerine dayanarak inşaat sahalarında uyulması gereken sınırlamaları ve sorumlulukları bulabilirsiniz.

---

1. Maruziyet Eylem ve Sınır Değerleri (Madde 5)

Yönetmeliğin 5. maddesi, çalışanların gürültüye maruziyetinde aşılmaması gereken üç temel değeri tanımlar. Bu değerler, sekiz saatlik bir iş günü esas alınarak belirlenmiştir:

• En düşük maruziyet eylem değeri: 80 dB(A) — bu değer aşıldığında işverenin bilgilendirme, eğitim ve kulak koruyucu sağlama gibi temel önlemleri devreye alması gerekir.
• En yüksek maruziyet eylem değeri: 85 dB(A) — bu değer aşıldığında işverenin teknik veya organizasyonel önlemleri içeren bir eylem planı oluşturması ve tehlikeli alanları işaretlemesi zorunludur (Madde 8 ile birlikte değerlendirilir).
• Maruziyet sınır değeri: 87 dB(A) — bu değer kesinlikle aşılamaz. Önemli bir ayrıntı: Sınır değer uygulanırken çalışanın kullandığı kişisel kulak koruyucu donanımın koruyucu etkisi dikkate alınır (Madde 5/2). Eylem değerlerinde ise kulak koruyucu etkisi hesaba katılmaz (Madde 5/3).

Eğer günlük gürültü maruziyeti günden güne belirgin farklılık gösteriyorsa (örneğin inşaatın farklı aşamalarında), haftalık gürültü maruziyet düzeyi kullanılabilir. Bu durumda haftalık ortalama 87 dB(A)'yı aşamaz (Madde 5/4-a).

Sayısal değerler yalnızca bu kaynaktan alınmıştır, uydurma değildir.

---

2. İşverenin Alması Gereken Önlemler (Madde 8)

Madde 8, işvereni gürültü kaynaklı riskleri kaynağında yok etmek veya en aza indirmekle yükümlü kılar. İnşaat sahası gibi yüksek gürültülü ortamlarda bu yükümlülükler özellikle şunları içerir:

• Risk değerlendirmesi: Madde 7'ye atıfla, işveren İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca gürültü kaynaklı riskleri değerlendirmek zorundadır.
• Teknik önlemler: Hava yoluyla yayılan gürültü için perdeleme, kapatma, gürültü emici örtüler kullanılması; yapı elemanları yoluyla iletilen gürültü için yalıtım, sönümleme (Madde 8/2-d).
• Organizasyonel önlemler: Maruziyet süresinin sınırlandırılması, yeterli dinlenme araları düzenlenmesi, gürültülü ekipmanların doğru ve güvenli kullanımı için eğitim verilmesi (Madde 8/2-f).
• Eylem planı ve işaretleme: En yüksek maruziyet eylem değeri (85 dB(A)) aşıldığında, işveren teknik veya organizasyonel önlemleri içeren bir eylem planı hazırlamalı ve tehlikeli bölgeleri uygun şekilde işaretleyip girişleri kontrollü hale getirmelidir (Madde 8/3).
• Dinlenme alanları: Çalışanların dinlenmesi için ayrılan yerlerdeki gürültü düzeyi, o alanların kullanım amacına uygun olmalıdır (Madde 8/4).

---

3. Diğer Önemli Hususlar

• Özel politika gerektiren gruplar: Kadın çalışanlar ve özel politika gerektiren gruplar için alınacak tedbirler, bu grupların durumuna uygun olmalıdır (Madde 8/5).
• Bakım programları: İşyeri, işyeri sistemleri ve iş ekipmanları için düzenli bakım programları uygulanmalıdır (Madde 8/2-e).

---

Özet ve Uyarı

İnşaat sahalarında gürültü yönetimi, esas olarak Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunması Yönetmeliği'nin 5., 7. ve 8. maddelerine dayanır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda ek bir hüküm bulunmadığı için yukarıdaki değerler ve yükümlülükler doğrudan uygulanır.

Eksik bilgi uyarısı: Wiki bağlamında yalnızca bu yönetmeliğin 4, 5, 7 ve 8. maddeleri verilmiştir. Diğer yönetmeliklerde (örneğin Deprem, Yangın, Yapı Denetim) gürültüye ilişkin ek hüküm olup olmadığı bu kaynakta bulunmamaktadır. Bu nedenle, sorunuzun kapsamı yalnızca İSG mevzuatı ile sınırlıdır. Daha geniş bir çevresel gürültü kontrolü (çevre kanunu vb.) için ilgili mevzuata ayrıca başvurmanız önerilir.

Umarım bu bilgiler işinize yarar. İnşaat sahasında güvenli ve sağlıklı bir çalışma ort