İmar planında yeşil alan oranı ne kadar olmalı?

Merhaba, imar planında yeşil alan oranı konusunda net bilgi vermek için öncelikle Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerini birlikte değerlendirmeliyiz. Sorunuza doğrudan yanıt olarak:

• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne (PAİY) göre konut alanlarında yeşil alan oranı minimum %10 olmalıdır. Toplu konut alanlarında bu oran %15-20 arasında, ticaret alanlarında ise minimum %5 olarak uygulanır.
• Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği ise imar planlarında kişi başına düşen yeşil alan miktarının en az 10 m² olarak planlanmasını zorunlu kılar. Bu iki kural birbirini tamamlar: PAİY yüzdesel oranı, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği ise kişi başına düşen metrekareyi belirler.

---

🔍 Nasıl Hesaplanır?

Yeşil alan ihtiyacı = Planlanan nüfus × 10 m²/kişi formülüyle bulunur.
Örnek: 5.000 kişilik bir mahalle planında en az 50.000 m² (5 hektar) yeşil alan ayrılmalıdır. Bu alan, PAİY'deki %10 kuralına da uygun olacak şekilde dağıtılır.

---

🌿 Yeşil Alan Türleri ve Minimum Büyüklükler

Yeşil alanların türüne göre minimum büyüklük ve hizmet yarıçapları aşağıdaki gibidir:

Tür	Minimum Alan	Hizmet Yarıçapı
Çocuk bahçesi	500 m²	250 m
Mahalle parkı	3.000 m²	500 m
Semt parkı	15.000 m²	1.000 m
Kent parkı	50.000 m²	Tüm kent

Bu tablodaki değerler, yeşil alanların planlanmasında referans alınır.

---

⚠️ Unutulmaması Gereken Önemli Hususlar

• Yeşil alanlar, imar planı değişikliği ile azaltılamaz. Mevcut yeşil alanların başka amaca dönüştürülmesi kısıtlıdır.
• Yeşil alan bedeli, imar uygulamalarında düzenleme ortaklık payından karşılanır.
• Ağaçlandırılmış yol kenarları ve refüjler yeşil alan hesabına dahil edilmez.
• PAİY'in Ek Madde 1'i, fiziksel çevrenin engelliler için ulaşılabilir kılınmasını zorunlu kıldığından, yeşil alanların da TSE standartlarına uygun olarak tasarlanması gerekir.

---

📌 Öncelik Kuralı ve Tamamlayıcı Hükümler

Öncelik kuralı gereği:

1. Önce Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) hükümleri uygulanır.
2. PAİY'de yeşil alan oranına dair açık hüküm bulunduğu için (%10 konut, %15-20 toplu konut, %5 ticaret), bu oranlar geçerlidir.
3. PAİY'de kişi başına düşen yeşil alan miktarına dair doğrudan bir hüküm olmadığından, bu noktada Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği tamamlayıcı olarak devreye girer ve kişi başı 10 m² kuralı uygulanır.

Çelişme durumu:
İki yönetmelik arasında çelişki yoktur; biri yüzdesel oranı, diğeri kişi başına metrekareyi düzenler. Her ikisi de birlikte uygulanır.

---

📚 Yasal Dayanak

• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) – konut, toplu konut ve ticaret alanları için yeşil alan oranları
• Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği – kişi başına en az 10 m² yeşil alan zorunluluğu
• 3194 sayılı İmar Kanunu – genel çerçeve

---

❗ Sonuç

İmar planınızda yeşil alan oranını belirlerken önce PAİY'deki %10 (konut) / %15-20 (toplu konut) / %5 (ticaret) kuralını esas alın. Ardından Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'ndeki kişi başı 10 m² şartını sağlayıp sağlamadığınızı kontrol edin. Her iki koşul da aynı anda sağlanmalıdır.

Eğer projenizde bu oranların altında kalıyorsanız, planınız onaylanmaz. Ayrıca yeşil alan türlerinin minimum büyüklük ve hizmet yarıçapı şartlarını da göz ardı etmeyin.

---

Umarım bu açıklama sorunuzu tam olarak yanıtlamıştır. Başka bir konuda yardıma ihtiyacınız olursa yine beklerim.